ထိပ္ေျပာင္ရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ား

မ်ိဳးရို္းလိုက္ျခင္း
 

           ထိပ္ေျပာင္တာက မ်ဴိးရိုးလုိက္တာလို႔ သိထားၾကတယ္ဟုတ္။ တကယ္လည္း မ်ဳိးရိုးလိုက္ပါတယ္။ အေဖက ထိပ္ေျပာင္ရင္ ဒါမွမဟုတ္ အဘိုးက ထိပ္ေျပာင္ရင္ ကိုယ္လည္း ထိပ္ေျပာင္ႏိုင္တယ္ေလ။ အဘုိးက အေဖဘက္ကျဖစ္ျဖစ္ အေမဘက္က ျဖစ္ျဖစ္ေနာ္။ ဒါေပမယ့္ မ်ဴိးရိုးမွာ ထိပ္ေျပာင္တဲ့သူေတြရွိလို႔ ငါလည္းေျပာင္ေတာ့မွာပဲလို႔ ေတြးပူျပီး အရမ္းစိတ္ညစ္မေနနဲ႔အံုးေနာ္။ မ်ဳိးရိုးရွိတိုင္းလည္း ထိပ္ေျပာင္မယ္လို႔ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ မ်ဳိးရိုးရွိရင္ ထိပ္ေျပာင္ႏိုင္ေခ်မ်ားတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္ေတြေပၚမူတည္ေသးလဲဆိုေတာ့ အဓိကက ေဟာ္မုန္းနဲ႔ အသက္အရြယ္ပဲ။ စိတ္ဖိစီးမွုနဲ႔လည္း ဆိုင္တယ္ေနာ္။

ေဟာ္မုန္း

           ထိပ္ေျပာင္ရျခင္းရဲ႕ အဓိကတရားခံလူဆိုးၾကီးက က်ားေဟာ္မုန္းပါ။ အမ်ဳိးသားေတြ သန္သန္မာမာ က်ားက်ားလ်ားလ်ားၾကီးေတြျဖစ္ဖို႔အတြက္ က်ားေဟာ္မုန္းမ်ားမ်ားလိုတာေပါ့။ ဒါေပမယ့္
Testosterone လို႔ေခၚတဲ့ က်ားေဟာ္မုန္းက Dihydrotestosterone (DHT) အျဖစ္ေျပာင္းသြားတယ္။ ဆံပင္ေတြထြက္လာတဲ့ ေမႊးညွင္းအိတ္ေတြေပၚမွာ DTH ရဲ႕ သက္ေရာက္မွုေၾကာင့္ ေမႊးညွင္းအိတ္ေတြ က်ဳံ႕သြားတယ္။ အဲဒီေတာ့ ထြက္လာတဲ့ ဆံပင္ေတြက မသန္ေတာ့ဘူး။ ျပီးေတာ့ တျဖည္းျဖည္းပါးလာတာကေန ေနာက္ဆံုးေျပာင္သြားပါေလေရာ.. :D တကယ္က ထိပ္ေျပာင္တယ္ဆိုတာဟာ ဆံပင္လံုး၀ မေပါက္ေတာ့တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဆံပင္ကၽြတ္တာလည္း ဟုတ္တယ္၊ တစ္ခ်ဳိ႕ဆံပင္ေတြ မေပါက္ေတာ့တာလည္း ဟုတ္တယ္၊ အဓိကက ထြက္လာတဲ့ဆံပင္ေတြက အရမ္းကို ပါးလြန္းေနလို႔ ေသခ်ာမျမင္ရတာပါ။

အသက္အရြယ္

           ဟုတ္ၿပီ.. မ်ိဳးရိုးလည္း ရွိတယ္၊ က်ားေဟာ္မုန္းဆိုတာလည္း ေယာက်ာ္းတိုင္းမွာ ရွိတယ္။ ဘာလို႔ အသက္ငယ္တုန္းမွာ ထိပ္မေျပာင္လဲေပါ့။ သူငယ္ခ်င္းတို႔ မသိခ်င္ဘူးလား။ ရင္ႏွင္းလည္း ကိုယ့္ဟာကိုယ္ေမးခြန္းေတြ ထုတ္ၿပီး အရမ္းသိခ်င္ေတာ့ အေျဖကို မရမကရွာ။ ထိပ္ေျပာင္တဲ့အေၾကာင္းကို ေသခ်ာေရးထားတဲ့စာေတြက ရွားေတာ့ မနဲကိုရွာလိုက္ရတယ္။ အေျဖကေတာ့ အခ်ိန္ပါပဲ။ က်ားေဟာ္မုန္းေတြက လူပ်ဳိေဖာ္၀င္မွ အရြယ္ေရာက္မွေပါ့ေနာ္.. ေယာက်ာ္းတစ္ေယာက္အတြက္ လံုေလာက္တဲ့ပမာဏရေအာင္ ခႏၶာကိုယ္က ထုတ္ေပးတာပါ။      
           အဲလို ေဟာ္မုန္းေတြမ်ားလာေပမယ့္လည္း ေမႊးညွင္းအိတ္ေတြကို မထိခိုက္ႏိုင္ေသးဘူး။ အဓိကက မ်ဳိးရိုးရွိတဲ့သူေတြမွာ ေမႊးညွင္းအိတ္ေလးေတြက ေဟာ္မုန္းကို အၾကာၾကီးထိေတြ႔ၿပီးေတာ့မွ ေမႊးညွင္းအိတ္ေတြ က်ဳံ႕သြားၿပီး ထိပ္ေျပာင္သြားရတာပါ။ ဆံပင္တစ္ေခ်ာင္းရဲ႕သက္တမ္းေတာင္ ၂ ႏွစ္ကေန ၆ ႏွစ္ရွိတာဆိုေတာ့ ေမႊးညွင္းအိတ္ေလးေတြက ေဟာ္မုန္းကို အၾကာၾကီးထိေတြ႔ၿပီးေတာ့မွ ေမႊးညွင္းအိတ္ေတြ က်ဳံ႕သြားၿပီး သိသိသာသာထိပ္ေျပာင္လာဖို႔က ေတာ္ေတာ္အခ်ိန္ၾကာမွ အသက္ၾကီးမွ ျဖစ္တာေပါ့။ ေတာ္ေသးတာေပါ့ေနာ္။ မဟုတ္ရင္ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔ လွလွပ်က္မွာ.. :D  ထိပ္ေျပာင္တာမွာ တခ်ဳိ႕က ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔ ေျပာင္စျပဳလာတယ္။ တခ်ဳိ႕ကလည္း အသက္ၾကီးမွ ေျပာင္တယ္။ ဘယ္ေပၚမူတည္လည္းဆိုေတာ့ ေဟာ္မုန္းပမာဏမ်ားတာတို႔၊ စိတ္ဖိစီးမူမ်ားတာတို႔၊ အာဟာရျပည့္ျပည့္၀၀မစားေသာက္တာတို႔၊ ဆံပင္ကို ဂရုမစိုက္တာတို႔ဆိုရင္ ေစာေစာစီးစီးေျပာင္ေတာ့တာေပါ့။

ထိပ္ေျပာင္တဲ့ ပံုသ႑ာန္အမ်ဳိးမ်ဳိး

ထိပ္ေျပာင္တာကလည္း ေခါင္းမွာ ေျပာင္ခ်င္တဲ့ေနရာမေျပာင္ဘူးေနာ္။ စည္းကမ္းရွိတယ္။ :D နားထင္နဲ႔ ေနာက္ေစ့က ဆံပင္ေတြကေတာ့ မေျပာင္တတ္ဘူး။ ထိပ္ေျပာင္တဲ့ ပံုသ႑ာန္အမ်ဳိးမ်ဳိးကို ပံုေလးနဲ႔ ေျပာျပမယ္ေနာ္။
ထိပ္ေျပာင္ျခင္းကို ကုသမွဳ

           ခုထိ ထိပ္ေျပာင္ရင္ ဆံပင္ျပန္ေပါက္လာေအာင္ ထိေရာက္တဲ့ကုသမွု မရွိေသးပါဘူး။ Minoxidil ပါတဲ့ လိမ္းေဆးေတြေတာ့ ရွိပါတယ္။ ေမႊးညွင္းအိတ္ေတြကို လွုံ႔ေဆာ္ေပးေတာ့ ဆံပင္ကၽြတ္တာ ေႏွးေစတယ္။ တခ်ဳိ႕သူေတြမွာဆိုရင္ ဆံပင္ေတာင္ သန္သန္စြမ္းစြမ္းျပန္ေပါက္လာတယ္တဲ့။ Finasteride ဆိုတဲ့ ေသာက္ေဆးတစ္မ်ဳိးလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲ့ေဆးက က်ားေဟာ္မုန္းေၾကာင့္ ထိပ္ေျပာင္မလာေအာင္ ထိပ္ေျပာင္တဲ့ႏွုန္းေႏွးေအာင္ လုပ္ေပးရံုပဲ။ ဆံပင္ေတြ ျပန္ေပါက္ေစတာ မဟုတ္ဘူး။ Minoxidil ထက္ေတာ့ နဲနဲပိုေကာင္းတယ္တဲ့။ ဒါေပမယ့္ ဒီေဆးေတြကို ျဖတ္လိုက္ရင္ ထိပ္ေျပာင္အံုးမွာပဲတဲ့။ တစ္သက္လံုး လိမ္းရ ေသာက္ရမယ့္ကိန္းပဲ။ :D ေစ်းလည္းၾကီးေတာ့ မေခ်ာင္ဘူးေနာ္။
           အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ အသည္း၊ ေက်ာက္ကပ္တို႔လို ခႏၶာကိုယ္အဂါၤအစိတ္အပိုင္းေတြကို အစားထိုးသလို ဆံပင္ကိုလည္း အစားထိုးျပီး စိုက္ၾကတယ္။ ခု ပညာရွင္ေတြက ဆံပင္ေတြ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ျပန္လည္ရွင္သန္ႏိုင္မယ့္ လိမ္းေဆးေတြ တီထြင္ေနၾကပါတယ္တဲ့။ ျမန္ျမန္ထြင္ႏိုင္ၾကပါေစလို႔ ဆုေတာင္းရမွာေပါ႔ေနာ္။
           ေလာေလာဆယ္ကေတာ့ ထိပ္ေျပာင္ျပီးရင္ ဆံပင္ျပန္ေပါက္ေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ေသးေတာ့ အထူးသျဖင့္ မ်ဳိးရိုးရွိသူေတြက ထိပ္မေျပာင္ေအာင္ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ထားတာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ထားရင္ ထိပ္ေျပာင္ႏိုင္ေခ်လည္း နဲသြားသလို အရမ္းလည္းမဆိုးႏိုင္ေတာ့ဘူးေလ။ ဆံပင္မကၽြတ္ဆံပင္သန္ေစမယ့္ အစားအစာမ်ားနဲ႔ ဆံပင္မကၽြတ္ဆံပင္သန္ေစမယ့္ ဗ်ဴဟာမ်ားဆိုတဲ့ ပို႔စ္ေတြထဲကအတိုင္း လုပ္ေနာ္။ စိတ္ဖိစီးမူမ်ားရင္လည္း ဆံပင္ကၽြတ္ႏိုင္တယ္ဆိုေတာ့ ေပ်ာ္ေအာင္ေနျပီး ဆံပင္မကၽြတ္ေအာင္ ထိပ္မေျပာင္ေအာင္ ကာကြယ္ၾကေနာ္။
           ထိပ္ေျပာင္စျပဳေနတဲ့ ဦးဦးေပါက္စေတြ၊ ထိပ္ေျပာင္ေနတဲ့ ဦးဦးၾကီးေတြလည္း ဆံပင္ျပန္ေပါက္မယ့္ ေရေရရာရာနည္းမရွိေသးလို႔ စိတ္ဓာတ္မက်ၾကပါနဲ႔အံုး။ ထိပ္ေျပာင္တာက ရွက္စရာမွ မဟုတ္တာ။ လူမ်ဳိးမေရြး ဘာသာမေရြး လူတန္းစားမေရြး ေျပာင္ႏိုင္တာပဲေလ။ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာဆို ထိပ္ေျပာင္တာကလည္း ခံ့ညားတဲ့ဆြဲေဆာင္မွုတမ်ဳိးလို႔ေတာင္ ေကာင္မေလးေတြက မွတ္ခ်က္ေပးၾကတယ္တဲ့။ ၀ီလ်ံမင္းသားေတာင္ ထိပ္ေျပာင္တာပဲေလ။ ဒါေပမယ့္ အရမ္းခံ့ညားၿပီး ေယာက်ာ္းပီသတယ္ဆိုၿပီး ပ်ဳိတိုင္းၾကိဳက္တဲ့ႏွင္းဆီခိုင္ ျဖစ္ေနတာပဲ။ :D သူထိပ္ေျပာင္တာသိသာတဲ့ပံုကို မနဲရွာတင္ထားရတာ။ သိရင္ အသေရဖ်က္မွုနဲ႔ ရင္ႏွင္းကို တရားစဲြမလားမသိဘူး။ :D ဒါေပမယ့္ ရင္ႏွင္းက ထိပ္ေျပာင္လည္း အလွမပ်က္ပါဘူးလို႔ ထိပ္ေျပာင္ေနတဲ့သူေတြ စိတ္ဓာတ္မက်ပါနဲ႔လို႔ ဆိုလိုခ်င္တာပါ။
           ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ထိပ္ေျပာင္ေနလို႔ စိတ္မညစ္ပါနဲ႔။ စိတ္ေနစိတ္ထား၊ အရည္အခ်င္းနဲ႔ ဟာသဥာဏ္ျပည့္၀ၿပီး သပ္သပ္ရပ္ရပ္ေနတတ္တဲ့သူ၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယံုၾကည္မွုအျပည့္ရွိတဲ့သူဆိုရင္ အလိုလိုေယာက်ာ္းပီသၿပီး ခံ့ညားေနတာပါပဲ။ ရခဲလွတဲ့ လူ႕ဘ၀ၾကီးမွာ အားလံုးကို အေကာင္းျမင္ၿပီး ေပ်ာ္ေပ်ာ္သာေနေနာ္ သူငယ္ခ်င္းတို႔.. ဒါမွ လူျဖစ္ရက်ဳိးနပ္မွာေပါ့.. :)
ကိုးကား
Myanmar Sky Link (Myanmar Health & Beauty Website) www.myanmarskylink.com   

ဂီတ

ဂီတဆိုသည္မွာ သာယာနာေပ်ာ္ဖြယ္ေကာင္းေသာ သံစဥ္မ်ားကို စည္းခ်က္ဝါးခ်က္ ညီညီ သီဆိုတီးမွုတ္ေသာ အႏုပညာတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ဂီတဖန္တီးေရးသားျခင္း၊ သီဆိုတီးမွုတ္ျခင္း၊ ထူးျခားခ်က္ႏွင့္ အဓိပၸာယ္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားမွာ ယဥ္ေက်းမွုအလိုက္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအလိုက္ ကြဲျပားမွုမ်ားရွိသည္။
ဂီတသည္ အသံအားၾကားခံအျဖစ္ အခ်ိန္တစ္ခုအတြင္း အသံုးျပဳသည့္ အႏုပညာပုံစံတစ္ရပ္ ျဖစ္သည္။ ပန္းခ်ီတြင္ ၾကားခံအား ကင္းဗတ္(စ)စ၊ နံရံ စသည့္ medium မ်ားကို အသုံးျပဳသကဲ့သုိ႔ပင္ျဖစ္သည္။ ဂီတတြင္ ေယဘူယ်အားျဖင့္ pitch ဆိုေသာ အသံအနိမ့္အျမင့္( ထိုအထဲတြင္ သံစဥ္ႏွင့္ ဟာမိုနီ တို႔အက်ဳံး၀င္သည္) စည္းခ်က္( ၎ထဲတြင္ tempo,meter ႏွင့္ articulation တို႔ပါ၀င္သည္) dynamics ႏွင့္ timbre ႏွင့္ texture တို႔၏ အသံအရည္အေသြးစသည့္ အစိတ္အပိုင္းမ်ားပါ၀င္သည္။ ဂီတဆိုေသာ အဂၤလိပ္စကားလုံး music သည္ဂရိဘာသာစကား μουσική (mousike)မွဆင္းသက္လာသည္။
ဂီတ၏ ဖန္တီးမူ႔၊တင္ဆက္မူ႔၊ ထင္ရွားေသာ ၀ိေသသလကၡဏာ မ်ားႏွင့္ ဂီတဆိုေသာ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ ကိုယ္တုိင္ပင္ မတူညီေသာ ယဥ္ေက်းမူ႕မ်ားႏွင့္ လူမူ႔ေရးအရ ပုံသ႑န္အမ်ိဳးမ်ဳိးကြဲျပားေနေလသည္။

`ဂီတ´ေ၀ါဟာရသည္ ပါဠိဘာသာမွ ဆင္းဆက္လာၿပီး `သီခ်င္း၊ သီဆိုျခင္း´(Song, Singing) အဓိပၸါယ္ရသည္။ `တူရိယာတီးမႈတ္ျခင္း´ (Music) အဓိပၸါယ္ႏွင့္ တစ္ျခားစီျဖစ္သည္။ ပါဠိဘာသာအရ `တူရိယာတီးမႈတ္ျခင္း´ကို ၀ါဒိတၱ၀ါဒန ဟူ၍ေခၚေ၀ၚသည္။ ျမန္မာ့က်မ္းဂန္မ်ားအရ `ဂီတ´ဆိုသည္မွာ `ဒီဃသေရန ဂါယိတဗၺနကိဂီတံ´ရွည္ေသာအသံျဖင့္ ရြတ္အပ္ေသာေၾကာင့္ ဂီတမည္သည္ဟု၍၎၊ `ပုဗၺဘာဂၾသကုဇ´ေရွ႕အဖို႔၌ ရင့္႐ႈညည္းတြားျခင္းသည္ပင္လွ်င္ ဂီတဟူ၍၎၊ သံုးမၾတာကာလထက္ လြန္ေအာင္ရြတ္ဖတ္ရေသာ အသံမ်ားကို `ျပဴတသံ(၀ါ)ဂီတသံ´ ဟူ၍၎ ျပဆိုေပသည္။ ေရွးေခတ္ေက်ာက္စာမ်ားတြင္ သီခ်င္းသီဆိုသူကို `သိျခင္းသည္´(သီခ်င္းသည္) ဟူ၍၎၊ `ရခန္း´ဟူ၍၎၊ `ရတင္သည္´ဟူ၍၎ အမ်ဳိးမ်ဳိး ေခၚေ၀ၚၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ `ပန္ထ်ာဂီတ´၏ အနက္အဓိပၸါယ္မွာ တီးမႈတ္သီဆိုျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။

႐ွည္ေသာအသံျဖင့္သီဆိုအပ္ေသာ စကားအဖဲြ႔သီခ်င္း လို႔ အဓိပၸါယ္ရသည္။ စည္း၊ ၀ါး စေသာ တူရိယာတုိ႔ျဖင့္ တီးမႈတ္သီဆိုရေသာ ကဗ်ာမ်ိဳးကို ဂီတ ဟုေခၚသည္ ရယ္လို႔ ဦးေသာ္ဇင္ရဲ႕ ကဗ်ာ့လမ္းၫႊန္ စာအုပ္ထဲမွာ ဆိုထားပါတယ္။ ႐ွည္လ်ားေသာ အသံျဖင့္သီဆိုရေသာသီခ်င္းလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္အထိ႐ွည္ရမလဲဆိုရင္ အခ်ိန္ကာလအားျဖင့္ သံုးမၾတာထက္ ေက်ာ္လြန္ ႐ွည္လ်ားၿပီး စည္း၀ါး အစ႐ွိတဲ့ တူရိယာေတြနဲ႔ သီဆိုရရင္ ဂီတလို႔ေခၚပါတယ္။ ('မၾတာ' ဆိုတာ အသံ႐ွိန္ကို တိုင္းတာတဲ့ ျမန္မာယူနစ္ (Dimensional unit) ျဖစ္ပါတယ္။ မ်က္စိတမွိတ္၊ လွ်ပ္တျပက္၊ ႏြားႏို႔တၫႇစ္စာ ကာလကို တစ္မၾတာ ၾကာတယ္လို႔ တိုင္းတာပါတယ္)
ျမန္မာဂီတ (သီခ်င္း) အမ်ိဳးအစား ျမန္မာ့ဂီတတြင္ အၾကမ္းအားျဖင့္ ေသာတာလကၤာရသီခ်င္းႏွင့္ ၀စနာလကၤာရသီခ်င္း ဟူ၍ အမ်ဳိးအစားႏွစ္မ်ဳိးရွိသည္။
ေသာတာလကၤာရသီခ်င္း ေသာတာလကၤာရသီခ်င္းကို စည္း၀ါးမ်ား၊ တူရိယာအတီးအမႈတ္မ်ားႏွင့္အတူ သီဆိုရသည္။ ေသာတာလကၤာရ သီခ်င္းမ်ားမွာ ႀကိဳး၊ ဘဲြ႔၊ သီခ်င္းခံ၊ ပတ္ပ်ိဳး၊ ယိုးဒယား၊ မြန္၊ ဒိန္းသံ၊ ေတးထပ္၊ ေဘာလယ္၊ ေလးေထြသံကပ္၊ ျမင္းခင္း၊ နတ္ခ်င္း စသည့္သီခ်င္းမ်ား၊ ႐ိုးရာသီခ်င္းမ်ား(Folk-Songs)၊ ေရွးသံဆန္းသီခ်င္းမ်ား၊ ေခတ္ေဟာင္းသီခ်င္းမ်ား၊ ႏွစ္၂၀-သီခ်င္းမ်ား၊ ကာလေပၚသီခ်င္းမ်ား၊ စတီဒီယိုသီခ်င္းမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ အဆိုပါသီခ်င္းမ်ားကို ေသာတာလကၤာရသီခ်င္း၏ အဓိပၸါယ္မွာ ဂီတအားျဖင့္ နားေသာတကို တန္ဆာဆင္ထားသည့္ သီခ်င္းပင္ ျဖစ္သည္။
အမ်ဳိးအစားမ်ားမွာ-
  1. ႀကိဳးသီခ်င္း
  2. ဘဲြ႔ သီခ်င္း
  3. သီခ်င္းခံ သီခ်င္း
  4. ပတ္ပ်ိဳး သီခ်င္း
  5. ယိုးဒယား သီခ်င္း
  6. မြန္သီခ်င္း
  7. ဒိန္းသံ
  8. ေတးထပ္
  9. ေဘာလယ္အ႐ိုး
  10. ေလးေထြသံကပ္
  11. ျမင္းခင္း
  12. နတ္ခ်င္း
႐ိုးရာသီခ်င္းမ်ား(Folk-Songs)မွာ-
  1. အိုးစည္သံ သီခ်င္း
  2. ကရင္ၾသသံ သီခ်င္း
  3. ေလွေတာ္သံ သီခ်င္း
  4. မြန္သံ သီခ်င္း
  5. စည္ေတာ္သံ သီခ်င္း
  6. ေျဗာ သီခ်င္း
  7. ဗံုႀကီးသံ သီခ်င္း
  8. ဒိုးပတ္သံ သီခ်င္း


၀စနာလကၤာရသီခ်င္း ၀စနာလကၤာရသီခ်င္းသည္ ဂီတထက္ ကဗ်ာကို ပို၍ အေလးေပးကာ စပ္ဆိုသီကုံးထားေသာ သီခ်င္းမ်ဳိးမ်ားျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၎သီခ်င္းစာသားမ်ားကို ရြတ္ဖတ္သီဆိုရာတြင္ ခန္႔ခန္႔ညားညား၊ ေလးေလးနက္နက္၊ ပီပီသသ ျပတ္သားၾကည္လင္စြာ ရြတ္ဖတ္သီဆိုရၿပီး အသံအျဖတ္အေတာက္ အဆြဲအငင္ အရစ္အ၀ဲ ေလယူေလသိမ္းမ်ားကို ေသာတာလကၤာရ သီခ်င္းမ်ားထက္ ပို၍ ႏိုင္နင္းစြာ ရြတ္ဖတ္သီဆိုၾကရသည္။ ၀စနာလကၤာရသီခ်င္းမ်ားမွာ ေဒြးခ်ဳိး၊ ႀတိခ်ဳိး၊ ေလးခ်ဳိး၊ ခြန္းေတာက္၊ လြမ္းခ်င္း၊ သျဖန္၊ ပုလဲေပါက္ စသည္မ်ားႏွင့္ ထီးနန္းသံုး ကဗ်ာသီခ်င္းမ်ားျဖစ္ေသာ ရတု၊ လူးတား၊ ရကန္၊ အဲခ်င္း၊ အိုင္ခ်င္း၊ သာခ်င္း၊ အန္ခ်င္း၊ ဧခ်င္း၊ သံခ်ဳိ၊ ေလးခ်ဳိးႀကီး၊ ပ်ဳိ႕၊ လကၤာ၊ ေမာ္ကြန္း၊ သမိုင္း တမ္းခ်င္း၊ မွာတမ္း စသည့္ သီခ်င္းမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ ၀စနာလကၤာရသီခ်င္း၏ အဓိပၸါယ္မွာ စကားကို တန္ဆာဆင္ထားေသာ သီခ်င္းပင္ ျဖစ္သည္။
  1. ရတု
  2. ရကန္
  3. အဲခ်င္း
  4. အန္ခ်င္း
  5. အိုင္ခ်င္း
  6. လူးတား
  7. ဧခ်င္း
  8. ေလးခ်ဳိးႀကီး
  9. သာခ်င္း
  10. ပ်ဳိ႕
ဦးေသာ္ဇင္၏ ကဗ်ာ့လမ္းၫႊန္စာအုပ္တြင္ ျမန္မာဂီတ (သီခ်င္း) အမ်ိဳးအစားမ်ားမွာ-
  1. ရကန္၊
  2. ေဟာစာ၊
  3. သာခ်င္း၊
  4. ကာခ်င္း၊
  5. အဲခ်င္း၊
  6. အိုင္ခ်င္း၊
  7. ေလးခ်ိဳး၊
  8. သံခ်ိဳ၊
  9. ယိုးဒယား(ဂီတ)၊
  10. ပတ္ပ်ိဳး၊
  11. ႀကိဳး၊
  12. ဘဲြ႔(ဂီတ)၊
  13. ေဘာလယ္အ႐ိုး၊
  14. ေတး- အ႐ိုးအဆန္း၊
  15. သျဖန္- အ႐ိုးအဆန္း၊
  16. ငိုခ်င္း - အ႐ိုးအဆန္း၊
  17. တံုးခ်င္း - အ႐ိုးအဆန္း၊
  18. ဟန္ခ်င္း - အ႐ိုးအဆန္း၊
  19. ေလွခ်င္း - အ႐ိုးအဆန္း၊
  20. နတ္သံ၊
  21. မွာတမ္း၊
  22. ဇာတ္စာ ဟူ၍ ၂၂ မ်ိဳး ႐ွိသည္ဟု ေဖာ္ျပသည္။ 
ေခတ္ေပၚဂီတ
  • စတီဒီယို ဂီတ
  • ဟစ္ေဟာ့ ဂီတ
  • ပန္႔ခ္ ဂီတ
  • ရက္ဒ္ ဂီတ

ခ်စ္ျခင္းေမတၱာႏွင္.က်န္းမာေရး

ေလာကၾကီးသာယာလွပဖို႕အတြက္ခ်စ္ျခင္း ေမတၱာဟာ အေရးၾကီးတဲ့ အခန္းက႑ကေန ပါ၀င္ေနပါတယ္. . လူတိုင္း
အခ်စ္နဲ႕ မကင္းႏိုင္ၾကပါဘူး . . . တစ္ခ်ိန္မဟုတ္ တစ္ခ်ိန္မွာေတာ့ အခ်စ္နဲ႕ၾကံဳေတြ႕ၾကမွာပါ. . .
အခ်စ္ဆိုတာကို လူအမ်ိဳးမ်ိဳးက အဓိပၸါယ္အမ်ိဳးမ်ိဳး
ဖြင့္ဆိုၾကေပမယ့္ တကယ္တမ္းမွာေတာ့ ဘယ္သူမွ ဘယ္လိုမွ ရွင္းျပလို႕မရႏိုင္
ေလာက္ေအာင္ နက္နဲကတဲ့ ခံစားမႈမ်ိဳးပါ . .

ခ်စ္ျခင္းေမတၱာဟာ အန္မတန္ကိုမွ ဆန္းၾကယ္လြန္းလွပါတယ္ . . . ေဆးပညာရႈေဒါင့္က ၾကည့္မယ္ဆိုရင္
ေတာ့ တစ္စံု တစ္ေယာက္အေပၚမွာ ခ်စ္ေမတၱာယိုစိမ့္တဲ့ အခါ ခ်စ္တဲ့သူမွာေရာ
အခ်စ္ခံရသူမွာပါ စိတ္ေပ်ာ္ရႊင္ၾကည္ႏူးၾကရုံမွ် မက ကိုယ္က်န္းမာေရးေရာ ၊
စိတ္က်န္းမာေရးအတြက္ပါ အန္မတန္ အက်ိဳးျပဳတာကို ေတြ႕ရပါတယ္ . . . .

ခ်စ္ျခင္းေမတၱာနဲ႕ က်န္းမာေရးက အံ့အားသင့္ဖြယ္ နည္းလမ္းေတြနဲ႕ ဆက္စပ္မႈရွိေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္
ခ်စ္ျခင္းေမတၱာ ဟာ လူသားေတြကို ေပ်ာ္ရႊင္ေစရုံမွ်မက ကိုယ္ခံအားေကာင္းေစကာ
ေရာဂါေတြ တိုက္ဖက္ေပးပါတယ္. . . ဒါအျပင္ တျခားက်န္းမာေရးအတြက္
ေကာင္းက်ိဳးမ်ားစြာလည္း ရွိပါတယ္. . . . ခ်စ္ေနတဲ့သူနဲ႕ အခ်စ္ခံရသူမွာ
ခ်စ္ေနတဲ့သူက က်န္းမာေရးအတြက္ ေကာင္းက်ိဳးကို ပိုခံစားရႏိုင္ပါတယ္. . . .
ဒါေပမယ့္ ခ်စ္တတ္ဖို႕လည္း လိုတာေပါ့ ေနာ္. .

ပိုင္ဆိုင္လိုစိတ္နဲ႕ ခ်စ္ပါက သ၀န္တိုမႈ၊ မနာလိုမႈ နဲက တျခားေသာ ေသာကအပူမီးေတြ ပါလာႏိုင္ပါတယ္.
. . ခ်စ္ေနရရင္ၿပီးေရာ ဆို ကာ ေမတၱာစစ္ေမတၱာမွန္နဲ႕ ခ်စ္တတ္ပါမွ
က်န္းမာေရးအတြက္လည္း ေကာင္းမြန္ပါတယ္. . .

အခ်စ္က က်န္းမာေရးကို ဘယ္လိုအက်ိဳးျပဳသလဲဆိုရင္. . .
  • အခ်စ္က နုပ်ိဳေစႏိုင္တယ္
  • အခ်စ္က အသက္ရွည္ေစႏိုင္တယ္
  • အခ်စ္က ကိုယ္ခံအားေကာင္းေစႏိုင္တယ္
  • အခ်စ္က ေသြးတိုးကာကြယ္ေပးတယ္
  • အခ်စ္က ႏွလံုးအတြက္ ေကာင္းေစတယ္
  • အခ်စ္က ကိုလက္စထေရာပမာဏ ေလွ်ာ့ခ်ေပးတယ္
  • အခ်စ္က နာက်င္မႈကို သက္သာေစႏိုင္တယ္.
  • အခ်စ္က ညဏ္ေကာင္းေစတယ္
  • အခ်စ္က စိတ္ဖိစီးမႈ ေလ်ာ့နည္းေစတယ္
  • အခ်စ္က က်န္းမာေရးအေလ့အက်င့္ေကာင္းေတြ ကို ရေစႏို္င္တယ္တဲ့ . . . .

အဓိကကေတာ့ ဘာကာလာမွ မေရာ အခ်စ္သန္႕သန္႕ေလးနဲ႕ ခ်စ္တတ္ဖို႕ပါပဲ . . .
ပိုင္ဆိုင္လိုစိတ္ေတြက အပူမီးေတာက္ေလာင္ေစကာ အခ်စ္ကို အေရာင္ဆိုးလိုက္သလို
ကိုယ္ခ်စ္ေနတဲ့ သူစိတ္ခ်မ္းသာ ေပ်ာ္ရႊင္ေနတာကို ျမင္ရုံနဲ႕ ေက်နပ္
ပီတိစိတ္ေမြးပါ. . . . ေမတၱာစစ္ ေမတၱာမွန္နဲ႕ ခ်စ္တတ္ပါက စိတ္ခ်မ္းသာ
ကိုယ္က်န္းမာ ၿပီး ေလာကၾကီးက ေနေပ်ာ္လာပါလိမ့္မယ္ . . .

ကိုးကား

ႏုျမတ္ (ေဆး -၁) (အာေရာဂ်ံ)

ခ်စ္သူမ်ားေန.

St. Valentine
ကမာၻတြင္ ခ်စ္သူမ်ားေန႔(Valentine's Day)ကို ႏွစ္စဥ္ ေဖေဖၚဝါရီ (၁၄)ရက္ေန႔ဟု သတ္မွတ္သည္။ ထိုေန႔သို႔ ေရာက္တိုင္း ကမၻာတစ္၀ွမ္းလံုး မွာရွိေသာ ခ်စ္သူမ်ားအၾကား အမွတ္တရ ခ်စ္လက္ေဆာင္မ်ားအျဖစ္ သၾကားလံုး၊ ပန္းႏွင့္ အျခား ခ်စ္သက္လက္ေဆာင္မ်ားကို St. Valentine အမည္ႏွင့္ အျပန္အလွန္ လဲလွယ္ ေပးပို႔ေလ့ ရွိၾကပါသည္။ သို႔ေသာ္ St. Valentine ဆိုသည့္ ထူးျခားေသာ သူေတာင္စင္အေၾကာင္းကို မသိၾကသလို ဘာေၾကာင့္ St. Valentine အထိမ္းအမွတ္ပြဲကို အားလပ္ရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ က်င္းပၾကတယ္ဆိုတာကိုလည္း အမွတ္တမဲ့ ျဖစ္ၾကတာမ်ားပါသည္။
ေယဘုယ်အားျဖင့္ေတာ့ ေဖေဖာ္၀ါရီလဟာ အခ်စ္ရည္အခ်စ္ေသြး လႊမ္းေနတဲ့ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ လတစ္လလို႔ သိထားၾကပါသည္။ ယေန႔ေခတ္ နားလည္ထားၾကေသာ St. Valentine Day သည္ ေရွးေခတ္ ေရာမရိုးရာႏွင့္ ခရစ္ယာန္ ဘာသာအတြက္ အေလးအျမတ္ထားေသာ ေန႔ထူးေန႔ျမတ္ တစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။
ဒီေန႔ေခတ္မွာ ကက္သိုလစ္ ဘုရားေက်ာင္းေတြက သိနားလည္ထားၾကတာကေတာ့ Valentine အမည္တြင္တဲ့ သူေတာ္စင္ သံုးဦးရွိပါတယ္။ ဒ႑ာရီတစ္ခုက အတည္ျပဳထားတာကေတာ့ Valentine ဆိုတာ သံုးရာစုေလာက္က ေရာမမွာ ေပၚထြန္းခဲ့တဲ့ ဘုန္းေတာ္ၾကီး တစ္ပါးလို႔ ဆိုထားပါတယ္။ ေရာမျပည့္ရွင္မင္း ကေလာဒီးယပ္စ္ ၂ က တိုင္းျပည္မွာ ရွိသမွ် အိမ္ေထာင္သည္မ်ားကို မေရြးခ်ယ္ပဲ အရြယ္ေရာက္သူ လူပ်ိဳလူလြတ္မ်ားကို စစ္မႈထမ္းေစပါတယ္။ အဲဒီအခါ သူေတာ္စင္ Valentine ဟာ ဘုရင္ ကေလာဒီးယပ္စ္ တားျမစ္ထားတဲ့ ဥပေဒအျပင္ဘက္ ကေန စစ္မႈထမ္းသူ လူငယ္မ်ားကို သူတို႔ရဲ႕ ခ်စ္သူမ်ားနဲ႔ တိတ္တဆိတ္ လက္ထပ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ Valentine ရဲ႕ လုပ္ရပ္မ်ားကို ဘုရင္သိသြားတဲ့ အခါ ေသဒဏ္ခ်မွတ္လိုက္ပါတယ္။ အျခားပံုျပင္မ်ားမွာေတာ့ Valentine ဟာ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားထဲက ခရစ္ယာန္အက်ဥ္းသားမ်ားကို လြတ္ေျမာက္ေအာင္ ၾကိဳးပမ္းေပးမႈေၾကာင့္ သတ္ျဖတ္ခံလိုက္ရတယ္လို႔လည္း ဆိုၾကပါေသးတယ္။
ေနာက္ထပ္ ဒ႑ာရီတစ္ခုကေတာ့ သူေတာ္စင္ Valentine က ပမထဆံုးခ်စ္သက္လက္ေဆာင္ကို သူကိုယ္တိုင္ ေပးပို႔ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ အက်ဥ္းခ်ခံရစဥ္မွာ Valentine ဟာ သူ႔ထံ အလည္လာေတြ႕တတ္သူ ေထာင္မွဴးသမီးနဲ႔ ခ်စ္ၾကိဳးသြယ္ခဲ့ပါတယ္။ သူ မေသဆံုးခင္ စာတစ္ေစာင္ ေရးသားခဲ့ရာမွာ "From Your Valentine" လို႔ လက္မွတ္ေရးထိုးထားပါသတဲ့။ စာအေရးအသားကို ေထာက္ရႈျခင္းအားျဖင့္ ယေန႔ေခတ္ အသံုးအႏႈန္း ရင္ဖြင့္စာမ်ားနဲ႔ တူညီေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ပါးစပ္ရာဇ၀င္ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲလြဲေနေပမယ့္ Valentine ဒ႑ာရီမ်ားရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ အမွန္တရားတစ္ခုေတာ့ တိမ္ျမွဳပ္ေနပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ မူကြဲေနတဲ့ Valentine ဒ႑ာရီမ်ားမွာ ၾကင္နာဂရုဏာတရား၊ သူရဲေကာင္းပီသမႈနဲ႔ အျခားအေရးပါေသာ ခ်စ္ေမတၱာရဲ႕ သေကၤတမ်ားကို အထင္အရွား ျပဆိုေနပါတယ္။
ေခတ္အလယ္ပိုင္းမွာေတာ့ Valentine ဒ႑ာရီဟာ ျပင္သစ္နဲ႔ အဂၤလန္ ႏိုင္ငံမ်ားမွာ အေတာ္ေလး ေခတ္စားေနခဲ့ျပီး အယူအဆ အမ်ိဳးမ်ိဳးကလည္း ဆင့္ပြားျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ St.Valentine ဟာ ေခါင္းျဖတ္ အသတ္ခံရေၾကာင္း အဆိုရွိျပီး အျခားေျပာ စကားမ်ားကေတာ့ St. Valentine ဟာ ေထာင္ထဲမွာ နာဖ်ားျပီး ေသဆံုးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ၁၈၃၅ ခုႏွစ္မွာ St. Valentine ရဲ႕ ရုပ္ၾကြင္း (သို႔မဟုတ္) အရိုးျပာကို အိုင္ယာလန္ ဘုန္းေတာ္ၾကီး John Spratt ထံ ပုပ္ရဟန္းမင္းၾကီး Gregory XVI က ေပးအပ္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ပုပ္ရဟန္းမင္းၾကီးရဲ႕ တရားေဟာ ေကာင္းမႈေၾကာင့္ ပုပ္ရဟန္းမင္းၾကီးကို အိုင္ယာလန္ ဘုန္းေတာ္ၾကီးက မ်ားစြာ အထင္ၾကီးေလးစားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီ့အတြက္ ေရာမကို ပုပ္ရဟန္းမင္းၾကီး အလည္အပတ္ေရာက္ခိုက္ ပုပ္ရဟန္းမင္းၾကီးက အနက္ေရာင္ပါေသာ ေရႊၾကဳပ္နဲ႔ ထည့္ထားတဲ့ St. Valentine ရဲ႕ အရိုးျပာမ်ားကို အိုင္ယာလန္ ဘုန္းေတာ္ၾကီးကို လက္ေဆာင္ေပးခဲ့ျခင္း ျဖ္စပါတယ္။ St. Valentine ရဲ႕ အရိုးျပာမ်ား ထည့္ထားတဲ့ ေရႊၾကဳပ္ကို Valentine's Day ေရာက္တိုင္း အိုင္ယာလန္ႏိုင္ငံ ဒူဘလင္ျမိဳ႕က Whitefriar Street Church မွာ လူတိုင္း သြားေရာက္ ၾကည့္ရႈႏိုင္ေၾကာင္း သိရပါတယ္။

သမိုင္းေၾကာင္း

ေရာမၿပည္က အခ်စ္အေၾကာင္းကေတာ့ ခ်စ္သူမ်ားေန႔ ၿဖစ္ေပၚၿခင္း၏ သမိုင္းအစပါ။ ေရာမၿမိဳ ဘုရင္တစ္ပါး လက္ထက္မွာ စစ္တိုက္ထြက္ၾကတဲ့ စစ္သည္ေတာ္ေတြဟာ ခ်စ္သူရည္းစား ဇနီးမယားေတြကို တမ္းတအမွတ္ရမူမ်ားေၾကာင့္ စစ္ပြဲတိုင္းအၿမဲရူံးႏွိမ့္ခဲ့ၾကသည္။ ဒီအေၾကာင္း ဘုရင္ၾကီးသိေတာ့ ေရာမၿမိဳ႕မွာ ခ်စ္သူူရည္းစား မၿဖစ္ေစရ အစဥ္အလာအားၿဖင့္ လက္ထက္ထိမ္းၿမားၿခင္း အမႈကို ၿပဳလုပ္ေပးၾကေသာ ဘုန္းတာ္ၾကီးမ်ားအားလည္း လံုးဝမၿပဳလုပ္ေပးရဟု ၿပင္းၿပင္းထန္ထန္ အမန္႔ထုပ္ခဲ့သည္။ ႏွလံုးသားရဲရင့္သည့္ ခ်စ္သူႏွစ္ဦးသည္ သူတို႔၏ အခ်စ္ကို ေန႔တစ္ေန႔အတြက္ မရည္စူးပါ။ ခ်စ္တက္သူေတြ အၿမဲရွင္သန္ဖို႔ ဘုန္းေတာ္ၾကီး Valentine ကို လက္ထပ္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ႔ၾကသည္။ ဘုန္းေတာ္ၾကီး Valentineသည္ ခ်စ္သူတို႔၏ ဘဝ ခ်စ္ၿခင္းနိယာမကို နားလည္စာနာတက္သူမို႔ မိမိအသက္ကို ပဓာနမထားပဲ လက္ထက္ေပးလိုက္ပါသည္။ ထိုအေၾကာင္းကို ဘုရင္သိေသာအခါ ထိုေန႔ ေဖေဖၚဝါရီ (၁၄)ရက္တြင္ ဘုန္းေတာ္ၾကီးကို အဆံုးစီရင္လိုက္ပါသည္။ ခ်စ္သူမ်ားအတြက္ အသက္ေပးသြားခဲ့ေသာ ဘုန္းေတာ္ၾကီး Valentine ကို ဂုဏ္ၿပဳေသာအားၿဖင့္ Valentine’ Day (သို႔မဟုတ္) ခ်စ္သူမ်ားေန႔ဟု႔ ေပၚေပါက္ခဲ့ရၿခင္း ၿဖစ္ပါသည္။

လူအခ်ိဳ႕ရဲ႕ ယံုၾကည္မႈအရ Valentine's Day ကို ေဖေဖာ္၀ါရီ လလယ္မွာ က်င္းပခဲ့ၾကတာ ေအဒီ ၂၇၀ ၀န္းက်င္ကတည္းက ျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕က St. Valentine Day စားပြဲေသာက္ပြဲ ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပြဲမ်ားကို ေဖေဖာ္၀ါရီလလယ္မွာ ခရစ္ယာန္ဘုရားရွိခိုးေက်ာင္းမ်ားမွာ က်င္းပၾကဖို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ယူဆၾကပါတယ္။ St. Valentine Day ကို ကုိယ္စားျပဳျပီး ခရစ္ယာန္ ဘာသာ၀င္မ်ားရဲ႕ Pagan Lupercalia ပြဲေတာ္မ်ားကို က်င္းပျဖစ္ဖို႔ အခြင့္အခါ ၾကံဳသြားျခင္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေရွးေခတ္ ေရာမမွာေတာ့ ေဖေဖာ္၀ါရီလဟာ ေႏြဦးေပါက္လာခ်ိန္ျဖစ္ျပီး သန္႔စင္ေဆးေၾကာခ်ိန္လို႔ သတ္မွတ္ထားၾကပါတယ္ အိမ္မ်ားမွာ ဘာသာေရးအရ သန္႔စင္ေဆးေၾကာျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ၾကျပီး ဆားမ်ား၊ Spelt အမည္ရ ဂ်ံဳမ်ားနဲ႔ ၾကဲျဖန္႔ထားတတ္ၾကပါတယ္။ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၅ ရက္မွာေတာ့ စိုက္ပ်ိဳးေရးကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ေရာမနတ္ဘုရား Faunus ကို ပူေဇာ္တဲ့ ပြဲေတာ္ က်င္းပေလ့ရွိသလို ေရာမကို ထူေထာင္တဲ့ Romulus နဲ႔ Remus ကို ပူေဇာ္ပြဲလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုပြဲေတာ္ကို စတင္ဖို႔ Luperci အဖြဲ႕၀င္မ်ားနဲ႔ ဘုန္းေတာ္ၾကီးမ်ားဟာ Romulus နဲ႔ Remus တို႔ကို အထြတ္အျမတ္ထားေသာအားျဖင့္ ကေလးဘ၀က ခိုေအာင္းခဲ့ၾကတဲ့ ဂူထဲမွာ စုေ၀းၾကရေလ့ရွိပါတယ္။ ဘုန္းေတာ္ၾကီးမ်ားဟာ ဆိတ္ကို ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ ယဇ္ပူေဇာ္ရျပီး ေခြးကို သန္႔စင္မႈအတြက္ ယစ္ပူေဇာ္ တတ္ၾကပါတယ္။ လူငယ္ ေယာက်္ားေလးမ်ားက ဆိတ္သားေရကို ခြာခၽြတ္ျပီး ယဇ္ပူေဇာ္မယ့္ ေသြးထဲစိမ္ျပီး လမ္းမ်ားေပၚ ပက္ျဖန္းသြား ၾကပါတယ္။ လမ္းတစ္ေလွ်ာက္ ေစာင့္ေနၾကတဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားနဲ႔ ေကာက္ပဲသီးႏွံမ်ားေပၚကို ယဇ္ပူေဇာ္ထားတဲ့ ဆိတ္သားေရမွာ စိမ့္၀င္ေနတဲ့ ေသြးမ်ားနဲ႔ ခပ္သာသာကေလး ပက္ျဖန္းသြားၾကပါတယ္။ အေၾကာက္အလန္႔မျဖစ္ပဲ အမ်ိဳးသမီးမ်ားဟာ ဆိတ္သားေရမ်ားနဲ႔ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ထိေတြ႕ေစပါတယ္။ ဆိတ္သားေရက သူတို႔ကို ႏွစ္သစ္မွာ ေကာင္းက်ိဳးေတြေပးမယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကလို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒ႑ာရီအရ အမ်ိဳးသမီးငယ္ မ်ားဟာ သူတို႔အမည္မ်ားကို ခရားအိုးငယ္ေလးထဲ ထည့္ထားၾကျပီး ျမိဳ႕ရဲ႕ ကာလသားမ်ားက အဆိုပါခရားအိုးထဲက မိန္းမပ်ိဳေလးမ်ား အမည္ပါရွိတဲ့ စကၠဴလိပ္ေလးမ်ားကို မဲႏိႈက္ၾကရပါတယ္။ မိမိရရွိတဲ့ မဲလိပ္ထဲက မိန္းကေလးအမည္ဟာ မိမိရဲ႕ ခ်စ္သူ မိန္းကေလးျဖစ္ပါတယ္။ အဆိုပါ စံုတြဲ ရွာပြဲဟာ လက္ထပ္ေပါင္းသင္းျဖစ္တဲ့အထိ အေရးပါခဲ့ပါတယ္။
ပုပ္ရဟန္းမင္းၾကီး Gelasius က ေအဒီ ၄၉၈ ခုႏွစ္မွာ St. Valentine Day ကို ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၄ ျဖစ္ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ ေရာမရဲ႕ စံုတြဲရွာေဖြေရး ကံစမ္းမဲ စနစ္သစ္တစ္ခုျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ထိုစနစ္ဟာ ခရစ္ယာန္မဟုတ္ေသာသူမ်ားနဲ႔ ဥပေဒစည္းမ်ဥ္းျပင္ပက လူမ်ားအတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေခတ္ေတြေရြ႕လ်ားလာျပီး အလယ္ေခတ္အေရာက္မွာ အဂၤလန္နဲ႔ ျပင္သစ္တို႔မွာ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၄ ရက္ကို ငွက္မ်ား အေဖာ္ရွာေသာ ရာသီအစလို႔ ယံုၾကည္လက္ခံလာၾကျပန္ပါတယ္။ ထိုမွစလို႔ ေခတ္ကာလ ေျပာင္းလဲရာကေန ေဖေဖာ္၀ါရီလလယ္ကို အခ်စ္၏ သေကၤတျဖစ္ေသာ Valentine's Day ဆိုျပီး က်င္းပလာၾကျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အေစာဆံုး Valentine Day အထိမ္းအမွတ္ ကဗ်ာကို Charles Duke of Orleans မွ လန္ဒန္ေမွ်ာ္စင္ေပၚမွာ အက်ဥ္းက်ေနစဥ္ သူ႔ခ်စ္ဇနီးထံ ေရးသားေပးပို႔ခဲ့ေၾကာင္း သိရပါတယ္။ Charles Duke of Orleans ဟာ Battle of Agincourt စစ္ပြဲမ်ာ ဖမ္းဆီးခံရျပီး လန္ဒန္ ေမွ်ာ္စင္ေပၚ အက်ဥ္းခ်ခံရသူ ျပင္သစ္လူမ်ိဳးတစ္ဦး ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ကဗ်ာကို ၁၄၁၅ ခုႏွစ္က ေရးသားခဲ့တာျဖစ္ျပီး လန္ဒန္ျမိဳ႕က ျဗိတိန္စာၾကည့္ တိုက္က လက္ေရးမူမ်ားမွာ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာျမင့္တဲ့အခါ ဟင္နရီ၅ ဘုရင္က စာဆိုတစ္ဦး ငွားရမ္းျပီး သူ႔ခ်စ္သူ Catherine of Valois ထံ Valentine ခ်စ္သ၀ဏ္လႊာ ေပးပို႔ခဲ့ေၾကာင္း သိရပါတယ္။ Valentine's Day ရဲ႕ သေကၤတေတြထဲမွာ ထင္ရွားတဲ့ Cupid (က်ဴးပစ္)ဖူးစာေရးနတ္ကေလးကေတာ့ ကေလးငယ္ကိုယ္ခႏၶာကို ပိုင္ဆိုင္ျပီး ေတာင္ပံတစ္စံုနဲ႔ နတ္ကေလးပါ။ က်ဴးပစ္ဟာ အခ်စ္နတ္ဘုရားမ ဗီးနပ္စ္ရဲ႕ သားေတာ္ေလးျဖစ္ျပီး ဂရိ ပုရာဏ္က်မ္းထဲမွာေတာ့ Apphrodite ရဲ႕ သားေတာ္ Eros လို႔ သိၾကပါတယ္။
Great Britain မွာေတာ့ ၁၇ ရာစုမွာ Valentine's Day ကို စတင္က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ ၁၈ ရာစုအလယ္မွာ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ ခ်စ္သူမ်ား အတြက္သာမက ပြဲလမ္းသဘင္ႏွစ္သက္သူမ်ားအတြက္ပါ အက်ံဳး၀င္လာပါတယ္။ ခ်စ္သူခင္သူ အခ်င္းခ်င္း အမွတ္တရျဖစ္ဖြယ္ တိုကင္ကဒ္ျပား မ်ား အျပန္အလွန္ ေပးပို႔ၾကတဲ့ အေလ့အထ ျဖစ္လာပါတယ္။ ရာစုႏွစ္အဆံုးမွာ လက္ေရးမူနဲ႔ ခ်စ္သ၀ဏ္လႊာ ေရးပို႔ျခင္းမ်ားအစား ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ ထားတဲ့ အမွတ္တရကဒ္မ်ားဟာ မိမိတို႔ ခံစားခ်က္ကို ရင္ဖြင့္ႏိုင္ဖို႔ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းျဖစ္ျပီး အခ်စ္ေရးမွာ သတၱိေၾကာင္သူမ်ားအတြက္ အားကိုးေဖာ္ရလာတဲ့နည္းသစ္ပါ။ စာပို႔ခ သက္သက္သာသာနဲ႔ Valentine's Day ရဲ႕ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈနဲ႔ နာမည္ၾကီးမႈဟာ ထိေရာက္မႈမ်ား ရွိခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္မ်ားကေတာ့ လက္လုပ္ Valentine's Day လက္ေဆာင္မ်ားကို ၁၇၀၀ ျပည့္ႏွစ္ အေစာပိုင္းကာလကတည္းက ျပဳလုုပ္ခဲ့ ၾကပါတယ္။ ၁၈၄၀ ျပည့္ႏွစ္မ်ားက အေမရိကန္လူမ်ိဳး Esther A. Howland ဆိုသူဟာ ပထမဆံုး Valentine လက္ေဆာင္ စတင္တီထြင္သူ ျဖစ္ပါတယ္။
Greeting Card Association က ခန္႔မွန္းခ်က္အရ ႏွစ္စဥ္ Valentine လက္ေဆာင္ကဒ္ တစ္ဘီလီယံကို ပို႔သေပးရေၾကာင္းနဲ႔ ခရစၥမတ္ကဒ္မ်ားျပီးလွ်င္ ဒုတိယအမ်ားဆံုး ေရာင္းခ်ရတဲ့ အေရအတြက္ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ Valentine လက္ေဆာင္ ၈၅% ကို အမ်ိဳးသမီးမ်ားက ေပးေခ်ၾကပါတယ္။ အေမရိကမွာ Valentine's Day ကို က်င္းပၾကသလို ကေနဒါ၊ မကၠဆီကို၊ အဂၤလန္၊ ျပင္သစ္နဲ႔ ၾသစေတးလ်တို႔ အပါအ၀င္ ကမၻာႏိုင္ငံ အႏွံ႔အျပားမွာလည္း Valentine's Day ကို က်င္းပလ်က္ရွိပါေၾကာင္း…။

ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ား၏ စြမ္းအင္

နယူးေယာ.မွ ေဒါက္တာ ေဟာ၀ဒ္ဒီစတင္း ဂဲလ္ ဆိုသူသည္ ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ားတြင္ ေလာကဓါတ္ေရာင္ျခည္မ်ား ခိုေအာင္း၍
ထိုေရာင္ျခည္မ်ားသည္ အပူျဖာျခင္း နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင္. ၀တ္ဆင္ သူ၏ ခႏၱာကိုယ္ အတြင္းသို. ေရာဂါ
မ်ားကို ကုစားႏိူင္ေသာ စြမ္းအင္ရွိေႀကာင္း ႏွင္. ၄င္း တို.၏ အပူျဖာကိန္း
ကို သိပၸံနည္းက်လက္ေတြ. စမ္းသပ္ေတြ.ရွိရသည္မွာ -
(၁) ပတၱျမား ၊နီလာ ၊ ပုလဲ ၊ျမ ၊ေျမာ(အရပ္အေခၚေႀကာင္) = ၇၈၀၀၀ ယူနစ္
(၂)သႏၱာ = ၆၅၀၀၀ ယူနစ္
(၃)ဥသဖယား = ၅၀၀၀၀ ယူနစ္
(၄)စိန္ = ၈၀၀၀၀ ယူနစ္ ရွိေႀကာင္းေတြ.ရွိရပါသည္။

ေက်ာက္မ်က္ရတနာ တို.၏ အေသြးအေရာင္သည္ လူတို.၏ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လွဳံေဆာ္မွဳကို
ျဖစ္ေစသည္။ေသြးနီေရာင္ရွိေသာ သႏၱာေက်ာက္သည္ အမ်ိဳးသား မ်ား အားေယာက်ၤား
ပီသေသာသတၱိ ကိုႏိွဳးဆြေပးျပိး အ၀ါေရာင္ ရွိေသာ နီလာသည္ ေယာက်ၤား တို.၏
စြမ္းပကား က်ဆင္းမွဳကို ကုစားေပးႏိူင္သည္ ဟုဆို၏ ။
ျမသည္ အမ်ိဳးသမီးတို.၏ စိတ္ဓါတ္ က်ဆင္းမွဳကို ျမင္.တင္ႏိူင္ျပိး စိန္ ၊ ျမ ၊ပုလဲ
ႏွင္. အ၀ါေရာင္ ရွိေသာ နီလာသည္ အမ်ိဳးသမီး မ်ား အဖို. ႏွလံုးေရာဂါ
ေ၀ဒနာမ်ားအတြက္ အထူးအာနိသင္ ထက္ျမက္ေသာ ေဆးတစ္ပါး ဟု အယူရွိႀကျပန္သည္။
သႏၱာေက်ာက္သည္ ထူးျခားေသာ ပီယ သိဒၶိ မ်ား ျပီးေစသည္ ဟု ယူဆႀကသည္။အမ်ိဳးသမီး
မ်ားအဖို. အိမ္ေထာင္ေရးကံေကာင္းေစသည္။ ထို.အျပင္ ေသြးတိုးေရာဂါ ၊
မီးယပ္ေရာဂါ မ်ားပင္ေပ်ာက္ေစသည္ ။ ျဖစ္ေလ.ရွိေသာ ေရာဂါ
အမ်ိဳးေပါင္းမ်ားစြာအနက္ ရာခိုင္ႏူန္း ၃၀ ကို ေပ်ာက္ကင္းေစသည္ ဟုဆိုႀကသည္။
စိန္သည္ လာဘ္ အရြင္ဆံုး ရတနာျဖစ္ျပီး ခ်စ္သူတို.၏ အခ်စ္ကို ပိုမို နက္ရွဳိင္းေစသည္ ။
ပတၲျမားသည္ ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံေရးနယ္ပယ္၌ အက်ိဳးျပဳေစသည္။ ျငိမ္းခ်မ္းေရး
၊ေအာင္ျမင္ေရးတို.ကိုေပၚေပါက္ေစသည္။အႏၱရာယ္ ကိုႀကိဳတင္ သတိေပးႏိူင္သည္
ဟုယူဆႀကသည္။
ပုလဲကို က်က္သေရ ၊အခ်စ္ ၊အိမ္ေထာင္ သာယာေရး တို.အတြက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားေဆာင္ႀကသည္။ ပုလဲကို ေငြႏွင္.လက္၀တ္ရတနာ
ျပဳလုပ္သင္.သည္ဟုဆိုသည္။
ျမသည္ အခ်စ္စစ္ အခ်စ္မွန္ အတြက္ အက်ိဳးေပးသည္.ရတနာျဖစ္သည္။ျမ သည္ အလွဘုရင္မ ကလီယိုပါထရာ စြဲလမ္းခဲ.ဖူးသည္.
ရတနာတစ္ပါး ျဖစ္သည္။ မွတ္ဥာဏ္ေကာင္းေစေသာ ေက်ာက္တစ္မ်ိဳး အျဖစ္ စြဲလန္းႀကသည္။

ေကာသလမင္းအိမ္မက္(၁၆)ခ်က္

ဘုရားရွင္ လက္ထက္ေတာ္မွာ ေကာသလမင္းၾကီးက အိပ္မက္ ၁၆ခ်က္ မက္ေတာ့ ဘုရားရွင္ထံ ေမးျမန္းရာ
ဘုရားရွင္က ျပန္လည္ေျဖၾကားေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။
အဆိုပါ အခ်က္ ၁၆ခ်က္က ေနာင္အနာဂတ္မွာ ျဖစ္ေပၚလာမယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ အခုဆိုရင္ အခ်ဳိ႕ အခ်က္ေတြ ျဖစ္ေပၚေနၿပီလို႕ ဆိုႏိုင္ေနပါတယ္။
အဆိုပါ ၁၆ ခ်က္ကေတာ့ .  . .


(၁) အရပ္ေလးမ်က္ႏွာမွ ေလးခုေသာ ႏြားလား ဥသဘတို႔သည္ လာလတ္၍ မင္းရင္ျပင္၌ ေဝွ႔မည္ဟု တြန္ျမည္ ၾကံဳးဝါးလ်က္ မေဝွ႔ပဲသာလွ်င္ ဖဲေလကုန္၏။

ေနာင္အခါ တရားမေစာင့္ေသာ မင္းတို႔ လက္ထက္၌ အရပ္ေလးမ်က္ႏွာမွ မိုးတို႔သည္ ရြာအံသကဲ့သို႔ ထစ္ႀကိဳးလ်က္ မရြာပဲသာလွ်င္ ေပ်ာက္ပ်က္ ကုန္လတၱံ႔။ ထိုအခါ ကာက္ပဲသီးႏွံတို႔ ပ်က္ဆီး၍ လူတို႔၌ အစာေရစာ ရွားပါး ငတ္မြတ္ျခင္း ျဖစ္လတၱံ႔။

(၂) ႏုနယ္ေသးငယ္စြာေသာ အပင္တို႔သည္ ပြင့္ၾက သီးၾကကုန္၏။
ေနာင္အခါ ဆုတ္ယုတ္ေသာကာလ လူတို႔ အသက္တန္း တိုေသာ ကာလ၌ ေယာကၤ်ား မိန္းမတို႔သည္ ထက္သန္ ျပင္းေသာ ရာဂ ရိွကုန္သည္ ျဖစ္၍ ငယ္ရြယ္စဥ္ အခါ၌ပင္ အိမ္ေထာင္ျပဳျခင္း၊ သားေမြးျခင္း တို႔ကို ျပဳကုန္လတၱံ႔။

(၃) ႏြားမႀကီးတို႔သည္ မိမိတို႔ ေမြးစျဖစ္ေသာ ႏြားမငယ္တို႔၏ ႏို႔ကို စို႔သည္ဟု ျမင္မက္ပါသည္။
ေနာင္အခါ ႀကီးေသာသူတို႔အား အ႐ိုအေသျပဳျခင္း ေပ်ာက္ကြယ္ေသာ ကာလ၌ အမိအဖ၊ ေယာကၡမ စသူတို႔သည္ ကိုးကြယ္ရာ မရိွကုန္သည္ ျဖစ္သျဖင့္ မိမိတို႔၏ သားသမီး သားမက္ ေခၽြးမ စသူတို႔ထံ၌ ကပ္ရပ္၍ ၿငိဳျငင္ ညိႇဳးငယ္စြာ အသက္ေမြးရကုန္လတၱံ႔။

(၄) လွည္းတို႔၌ ဝန္ကို ေဆာင္ႏိုင္ေသာ ႏြားႀကီးတို႔ကို မကမူ၍ ႏြားငယ္တုိ႔ကိုသာ ကေစကုန္၏။ ႏြားငယ္တို႔လည္း ဝန္ကို မႏိုင္၍
လွည္းတို႔ကိုလည္း ဆြဲျခင္းငွာ မတတ္ႏိုင္ကုန္၏။

ေနာင္ တရားမေစာင့္ေသာ မင္းတို႔ လက္ထက္၌ အသက္ႀကီး ဝါႀကီး ပညာရိွကုန္ေသာ သူတို႔အား အမတ္၊ တရားသူႀကီး စေသာ ရာထူးစည္းစိမ္တို႔၌ မခန္႔ထားမူ၍ အသက္၊ ၀ါ၊ ပညာ ငယ္ကုန္ေသာ လူငယ္တို႔အားသာ ခန္႔ထားၾကလတၱံ႔။ ထိုအခါ
အခြင့္အေရးမသိ၊ မေတာ္ မမွန္ျဖစ္၍ အမႈ မၿပီး၊ အက်ဳိးမၿပီး ရိွေသာအခါ လူငယ္တို႔သည္ မိမိတို႔၏ ရာထူး စည္းစိမ္ကို စြန္႔ၾကလတၱံ႔။
လူႀကီးတို႔သည္လည္း ငါတို႔မွာ ျပင္ပကသာ ျဖစ္၏ဟု လ်စ္လွ်ဳျပဳ၍ ေနၾကလကုန္လတၱံ႔။ သို႔ျဖစ္၍ တရားမေစာင့္ အမႈမၿပီးၾကသည္ႏွင့္ မင္းႏွင့္တကြ တိုင္းျပည္ပါ ဆုတ္ယုတ္ ပ်က္ဆီးၾကလတၱံ႔။

(၅) ခံတြင္း ႏွစ္ခုရွိေသာ ျမင္းသည္ ေကၽြးလာေသာ မုေယာစပါး စသည္တို႔ကို ခံတြင္းႏွစ္ခုျဖင့္ပင္ စားကုန္၏။
ေနာင္ တရားမေစာင့္ေသာ မင္းတို႔လက္ထက္၌ တရားမေစာင့္ေသာ တရားသူႀကီးတို႔သည္ ႏွစ္ဖက္ေသာ အမႈသည္တို႔မွ ေပးေသာ တံစိုးလက္ေဆာင္တို႔ကို စား၍ အမႈတို႔ကို မွန္မကန္ ဆံုးျဖတ္ၾကကုန္လတၱံ႔။

(၆) အဖိုးတသိန္း ထိုက္ေသာ ေရႊခြက္ကို ေျမေခြးဖိုအား က်င္ငယ္စြန္႔ရန္ ေပး၏။ ေျမေခြးလည္း ထိုေရႊခြက္၌ က်င္ငယ္စြန္႔၏။
ေနာင္ တရားမေစာင့္ေသာ မင္းတို႔ လက္ထက္၌ အမ်ဳိးျမတ္ေသာ သူတို႔သည္ အခ်ီးအေျမႇာက္ မခံရ၊ ဆင္းရဲၾက၍ အမ်ဳိးယုတ္ေသာ သူတို႔ အစိုးတရ ႂကြယ္ဝ ခ်မ္းသာၾကလတၱံ႔။ ထိုအခါ အမ်ဳိးျမတ္တို႔ အသက္ ေမြးျခင္းငွာ
မတတ္ႏုိင္ကုန္သည္ ျဖစ္၍ မိမိတို႔ သမီးတို႔ကို အမ်ဳိးယုတ္တို႔အား ေပး၍ အသက္ေမြး ၾကကုန္လတၱံ႔။

(၇) တေယာက္ေသာ ေယာကၤ်ားသည္ အင္းပ်ဥ္၌ ထိုင္လ်က္ လြန္ကို က်စ္၍ ေျခရင္း၌ ထား၏။ ထုိ အင္းပ်ဥ္ေအာက္၌ရိွေသာ ဆာေလာင္ေသာ ေျမေခြးမသည္ ထိုေယာကၤ်ား မသိစဥ္လွ်င္ ထိုလြန္ကို စား၏။
ေနာင္အခါ မိန္းမတို႔သည္ အစားအေသာက္၊ အဝတ္၊ အေနအထို္င္ စသည္တို႔၌ ေလာ္လည္ျခင္း ရိွ၍ မိမိတို႔ လင္ေယာကၤ်ားသည္ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္စြာ ရွာေဖြ စုေဆာင္းအပ္ေသာ ဥစၥာ ပစၥည္းတို႔ကို အဝတ္အစား၊ အစားအေသာက္ တို႔၌ လည္းေကာင္း၊ ေသာက္စားကစားျခင္းတို႔၌ လည္းေကာင္း၊ အေပ်ာ္အပါးတို႔၌ လည္းေကာင္း၊ သေဘာက္ လင္ငယ္ထားျခင္း တို႔၌ လည္းေကာင္း အရမ္းမဲ့လွ်င္ ျဖဳန္းတီးေလလတၱံ႔။ ေခြးမသည္ မသိ စဥ္းစား သကဲ့သို႔ အိမ္သူ မိန္းမတို႔သည္ ဤသို႔ တိတ္တဆိတ္ ျဖဳန္းတီး ခိုးစားၾကလတၱံ႔။

(၈) ေရမရိွေသာ အိုးတို႔ျဖင့္ ျခံရံအပ္ေသာ ေရျပည့္အိုးႀကီး တလံုးကို ျမင္ရ၏။ လူတို႔သည္ အရပ္ ၈ မ်က္ႏွာမွ ေရကို ယူလာၾက၍ ထိုေရျပည့္အိုးႀကီး အတြင္းသို႔သာလွ်င္ ေလာင္းထည့္ ၾက၏။ ေလာင္းထည့္ေသာ ေရတို႔သည္ ျပည့္လွ်ံ၍ က်ကုန္၏။ ဤသို႔လွ်င္ အဖန္ တလဲလဲ ေရျပည့္အိုးသို႔သာ ေလာင္းလွ်က္ ေရမရိွေသာ အျခံအရံ အိုးတို႔ အတြင္းသို႔ကား မည္သူမွ် မေလာင္း မထည့္ပဲ ေန၏။
ေနာင္အခါ မေကာင္းေသာ မင္းတို႔ လက္ထက္၌ မင္းႏွင့္တကြ လူတို႔ တရားပ်က္ကြက္၊ ၾသဇာညံ့ဖ်င္း၊ ဆင္းရဲျခင္းသို႔ ေရာက္ၾကကုန္လတၱံ႔။ ထိုအခါ မင္းအစိုးရတို႔သည္ ဆင္းရဲသားတို႔အား မင္း၏ အက်ဳိးစီးပြား အတြက္ကိုသာ လုပ္ကိုင္ေစအံ။ ေဆာင္ရြက္ ေစအံ။ ထမ္းရြက္ေစအံ။ သို႔ျဖစ္ရကား မင္းတို႔၌သာ ျပည့္စံု အက်ဳိးခံစားၾကရ၍ ဆင္းရဲသားတို႔မွာ ေရမရိွေသာ အိုးတို႔ပမာ တစံုတရာ မရိွ ငတ္မြတ္ ေခါင္းပါးျခင္းသို႔ ေရာက္ကုန္လတၱံ႔။

(၉) နက္႐ႈိင္း က်ယ္ဝန္းေသာ ေရကန္ႀကီး တခုတြင္ သတၱဝါတို႔ ဆင္း၍ ေရေသာက္ၾက၏။ ကန္၏ အလယ္ ေရနက္ရာ၌ ေရသည္ ေနာက္၍ ကန္နားဝန္းက်င္ ေရတိမ္ရာ သတၱဝါတို႔ နင္းရာ၌ ေရသည္ ၾကည္လင္၏။
ေနာင္အခါ တရားမေစာင့္ေသာ မင္းတို႔သည္ မတရား အုပ္စိုးျခင္း၊ တံစိုးစားျခင္း၊ ေလာ္လည္ျခင္း၊ သနားညႇာတာ ဂ႐ုဏာ မဲ့ျခင္း၊ ၾကမ္းၾကဳတ္ရက္စက္ျခင္းတို႔ ရိွလွ်က္ လူတို႔အေပၚ၌ အထူးထူး အျပားျပားေသာ အခ်င္းအရာျဖင့္ အခြန္အတုတ္တို႔ကို ခဲြခန္႔ ေကာက္ယူလတၱံ႔။ ထုိအခါ လူတို႔မွာ တစ္စံုတစ္ရာ မေပးေဆာင္ႏိုင္ ပင္ပန္းဆင္းရဲလ်က္ ၿမိဳ႕ႀကီးရပ္ႀကီးတို႔၌ မေနႏိုင္ပဲ ရပ္စြန္ ျပည္နားသို႔ သြားေရာက္ေနၾကရသည္ ျဖစ္လတၱံ႔။ ကန္အလယ္တြင္ေနာက္၍ ကန္ေဘးတြင္ ၾကည္သကဲ့သို႔ ၿမိဳ႕လယ္ရြာလယ္၌
တိတ္ဆိတ္၍ ရပ္စြန္ျပည္နား၌ လူစည္ကားလတၱံ႔။

(၁၀) တစ္လံုးတည္းေသာ အိုးျဖင့္ တခ်ိန္တည္းခ်က္ေသာ ထမင္းသည္ အခ်ဳိ႕ေပ်ာ့၏၊ အခ်ဳိ႕ မနပ္၊ အခ်ဳိ႕နပ္၏။
 ေနာင္ တရား မေစာင့္ေသာ မင္းတို႔ လက္ထက္၌ မိုးကြက္ၾကား ရြာလတၱံ႔။ ထိုအခါ အခ်ဳိ႕ေနရာ၌ မိုးရြာလြန္း၍ ေကာက္ပဲသီးႏွံ ပ်က္အံ။ အခ်ဳိ႕ေနရာ၌ မရြာ၍ ပ်က္အံ။ အခ်ဳိ႕ေနရာ တြင္ကား မိုးမွန္၍ ေကာင္းအံ။ ဤသို႔လွ်င္ ထမင္းအိုးတြင္ ျမင္ေသာ ထမင္းကဲ့သို႔ ေကာက္ပဲသီးႏွံ သံုးေထြ ျပားလတၱံ႔။

(၁၁) အဖိုးတသိန္းထက္ေသာ စႏၵကူးႏွစ္ကို ယက္တက္ပုပ္ရည္ျဖင့္ ေရာင္းစားကုန္၏။
ေနာင္အခါ ငါဘုရား၏ သာသနာေတာ္ ဆုတ္ယုတ္ေသာ ကာလတြင္ ေလာ္လည္၍ လာဘ္လာဘကို မက္ေမာ ကုန္ေသာ ရဟန္းအလဇၨီ လူအလဇၨီတို႔သည္ ဆြမ္း၊ ေဆး၊ ေက်ာင္း၊ သကၤန္း ဥစၥာပစၥည္း စသည္ တို႔ကို အလိုရိွကုန္သည္ ျဖစ္၍ လမ္းခရီးဆံု၊ အိမ္ဝ၊ အိမ္ႀကိဳ အိမ္ၾကားတို႔၌ ငါဘုရား၏ တရားေတာ္ကို ေဟာၾကားလတၱံ႔။ နိဗၺာန္ အလို႔ငွာ ေဟာေတာ္ မူအပ္ေသာ အလြန္ မြန္ျမတ္ေသာ တရားေတာ္ကို တစ္ပဲ၊ တစ္မူး၊ တစ္က်ပ္ စသည္တို႔ အက်ဳိးငွာ ေရာင္းစား ေဟာေျပာ ၾကသည္ ျဖစ္၍ တသိန္းထိုက္ေသာ စႏၵာကူးႏွစ္ကို ယက္တက္ပုပ္ရည္ျဖင့္ ေရာင္းစား သကဲ့သို႔ ျဖစ္ကုန္လတၱံ႔။

(၁၂) ဘူးေတာင္းတို႔သည္ ေရ၌ နစ္ကုန္၏။
ေနာင္အခါ တရား မေစာင့္ေသာ မင္းတို႔ လက္ထက္၌ အမ်ဳိးယုတ္ေသာ သူတိို႔ကိုသာ ရာထူး စည္းစိမ္ ေပးသည္ ျဖစ္၍ အမ်ဳိးယုတ္တို႔ တန္ခိုး အာဏာ ႀကီးမား ထင္ေပၚ အရာရာတြင္ တြင္က်ယ္လ်က္ ၄င္းတို႔ စကားသာလွ်င္ ဘုူးေတာင္း နစ္သကဲသို႔ နစ္၍ တည္ကုန္လတၱံ႔။

(၁၃) ေက်ာက္ဖ်ာႀကီး ေရတြင္ေပၚ၏။
ေနာင္အခါ တရား မေစာင့္ေသာ မင္းတို႔ လက္ထက္၌ ေတာ္မွန္ လိမၼာ ပညာရိွေသာ သူတို႔၏ စကားသည္ မည္သည့္ အရာ၌ မဆို ေလးေသာ ေက်ာက္ဖ်ာ ေရတြင္ ေပၚသကဲ့သို႔ နစ္တည္ ျခင္းမရိွ၊ မခို္င္မျမဲ ရိွၾကကုန္ လတၱံ႔။

(၁၄) ဖားငယ္မ တို႔သည္ ႀကီးစြာေသာ ေႁမြေဟာက္ႀကီးမ်ားကို စားၿမိဳကုန္၏။
ေနာင္အခါ လူတို႔သည္ ျပင္းေသာ ရာဂ ရိွကုန္သည္ ျဖစ္၍ ကိေလသာ အလိုသို႔ လိုက္လ်က္ ငယ္ရြယ္ကုန္ေသာ မယားတို႔၏ အလိုသို႔ လံုးဝ လိုက္ၾကကုန္ လတၱံ႔။ အလုပ္အကိုင္မႈ၊ ဥစၥာ ပစၥည္းမႈ၊ ေက်းကၽြန္မႈ၊ စီမံခန္႔ခြဲမႈ စေသာ အရပ္ရပ္တို႔၌ လင္ေပၚတြင္ လႊမ္းမိုး အုပ္စိုးျခင္းကို ျပဳၾကမည္ ျဖစ္ရကား ဖားငယ္မသည္ အဆိပ္လ်င္ေသာ ေႁမြကို စားမ်ဳိသကဲ့သို႔ ျဖစ္ကုန္လတၱံ႔။

(၁၅) မည္းနက္ ႐ုပ္သြင္၊ အဆင္း ဆိုးဝါးေသာ က်ီးတို႔ကို ေရႊ၏ အဆင္းႏွင့္ တူေသာ ေရႊဟသၤာ တို႔က ျခံရံ ေနၾကကုန္၏။

ေနာင္အခါ အားနည္းေသာ မင္းတို႔ လက္ထက္၌ ထုိမင္းတို႔သည္ ဆင္စီး ျမင္းစီးစေသာ အတတ္တို႔၌ မလိမၼာ၍ စစ္ထိုးျခင္း၌ မရဲရင့္ဘဲ ျဖစ္ၾကကုန္လတၱံ႔။ ထိုအခါ တုိင္းျပည္ ႏုိင္ငံ ဆံုး႐ႈံးမည္ကို စိုး၍ တူေသာ ဇာတ္ရိွေသာ သူေကာင္းသားတို႔အား အစိုးရျခင္းကို မေပးမူ၍ မိမိတို႔ထံ၌ ခစား ၾကကုန္ေသာ အမ်ဳိးယုတ္ေသာ ေက်းကၽြန္တို႔အားသာ ေပးကုန္လတၱံ႔။ သို႔ျဖစ္၍ အမ်ဳိးေကာင္းသားတို႔ ကိုးကြယ္ရာ မရိွပဲ အစိုးရျခင္း၌ တည္ကုန္ေသာ အမ်ဳိးယုတ္တို႔ထံ၌ ခစားၾကကုန္လတၱံ႔။

(၁၆) ဆိတ္တို႔သည္ သစ္ကို သတ္စားၾကသျဖင့္ သစ္တို႔သည္ ေၾကာက္လန္႔လ်က္ ဆိတ္တို႔ကို အေဝးမွ ျမင္လွ်င္ပင္ ေတာခ်ဳံရိွရာသို႔ ေျပးၾကကုန္၏။
ေနာင္အခါ တရား မေစာင့္ေသာ မင္းတို႔ လက္ထက္၌ အမ်ဳိးယုတ္ေသာ သူတို႔ အစိုးရ ကုန္သည္ ျဖစ္၍ အမ်ဳိးျမတ္သူတို႔ မထင္ရွား ျဖစ္လတၱံ႔။ အမ်ဳိးယုတ္သူတို႔မွာ မင္းကၽြမ္းဝင္သည္ ျဖစ္၍ တရား႐ံုးတို႔၌ ၾသဇာအာဏာ လႊမ္းမိုးလ်က္ အမ်ဳိးျမတ္သူတို႔၏ ဘိုးဘပိုင္ လယ္ေျမ ဥစၥာ အရပ္ရပ္တို႔ကို ငါတို႔ လယ္ေျမဥစၥာ ျဖစ္သည္ဟု သိမ္းယူၾက၍ တရားတေဘာင္ ျဖစ္လွ်င္ တန္ခိုးမဲ့သူတို႔အား ဖိႏွိပ္ပုတ္ခတ္ ၿခိမ္းေျခာက္ ႏွင္ထုတ္လ်က္ အႏိုင္က်င့္ ၾကကုန္လတၱံ႔။ ထိုအခါ အမ်ဳိးျမတ္သူတို႔ ေၾကာက္လန္႔ စက္ဆုတ္ကုန္သည္ ျဖစ္၍ လယ္ယာ ဥစၥာတို႔ကို ေပးအပ္ကုန္လ်က္ အိမ္သို႔ျပန္၍ အိပ္ေနၾကကုန္အံ။ ထိုမွ တပါးလည္း အက်င့္သီလရိွေသာ ရဟန္းတို႔သည္ အက်င့္သီလမဲ့ေသာ ရဟန္းတို႔က ခ်ဳပ္ခ်ယ္ ဖိႏွိပ္ၾကေလသျဖင့္ ေတာသို႔ ေျပးဝင္ ပုန္းေအာင္း ၾကကုန္လတၱံ႔။ ဤသို႔လွ်င္ အမ်ဳိးေကာင္း၊ သူေတာ္ေကာင္း တို႔လည္း လြတ္ရာ ကၽြတ္ရာ ေတာေတာေတာင္ေတာင္ တို႔ကို ေျပးပုန္းၾကကုန္လတၱံ႔။

ကိုးကား

အမ်ဳိးသား ပညာဝန္ ဦးဖိုးက်ား၏ ငါးရာ့ငါးဆယ္ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္မ်ား (ပထမတဲြ)


ႀကြက္တက္ျခင္း

ေဘာလံုး ကန္ဘူးတဲ့သူေတြတင္ မကဘူး၊ အိမ္မွာေနရင္း၊ ၾကြက္တက္တာေတြလည္း အမ်ားၾကီးဘဲ။ ေျခသလံုးနဲ႔ ေပါင္က ၾကြက္သား အျဖစ္မ်ားဆံုးဘဲ။ အလြန္မတန္ နာလွတယ္။ အိပ္ေနရင္း နာတာမ်ိဳးက ေျခ-လက္ကို အေညာင္းဆန္႔ရာကေန ၾကြက္သားမွ်ဥ္ နည္းနည္းမွာ နာလာတာ။ ၾကီးသူေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္လို႔ မွတ္ၾကေပမဲ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြလည္း ျဖစ္တာဘဲ။ ေအးတဲ့အခ်ိန္ ပိုျဖစ္တယ္။

ဘာလို႔ျဖစ္လဲဆိုတာ ဆရာ၀န္က အတိအက် မေျပာႏိုင္ပါ။ မတိမက် ေျပာရရင္ေတာ့ လွခ်င္-သန္ခ်င္လို႔ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္တာ၊ အားကစားလုပ္တာမွာ ၾကြက္သား ပန္းသြားရလို႔ပါ။ အားလည္း မကစားသူေတြမွာ အ၀လြန္လို႔၊ ေရနဲ႔ ဓါတ္ဆား နည္းသြားလို႔၊ ရာသီ-ေသြးဆံုး၊ ေဟာ္မုန္း နည္းသြားလို႔၊ ေသြးအေလွ်ာက္ နည္းလို႔၊ အာရံုေၾကာ-ၾကြက္သား တခုခုျဖစ္လို႔၊ “လို႔” ေတြကုိသာ အျပစ္ဖို႔ပါေလ။ Statins (ကိုလက္စေထာ) က်ေဆး၊ ဆီးခ်ိဳက်ေဆးနဲ႔ လည္ပင္းၾကီးေဟာ္မုန္း နည္းသူ ေတြမွာလည္း ျဖစ္တတ္ပါေသးတယ္။

ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ ျဖစ္တဲ့ၾကြက္သားကို တအားတင္းေအာင္ လုပ္ေပးပါ။ ေျခသလံုးျဖစ္ရင္ ေျခမကို အေပၚဆန္႔ေပးသင့္တယ္။ တအားႏွိပ္တာမ်ိဳး၊ ဆန္႔ေပးတာမ်ိဳး လုပ္ေပးျပီးရင္ ၾကြက္သားကို သူ႔အေၾကာအတိုင္း ခပ္ေဖါ့ေဖါ့ ဆက္ႏွိပ္ေပးပါ။
ဆရာ၀န္ေတြနဲ႔ ကူတဲ့လူေတြထက္ ခံရတဲ့လူက ဘာလုပ္ေပးရင္ ေကာင္းမယ္ဆိုတာ ပိုသိတယ္။ “ေနရာတကာ ဆရာ-ဆရာ၀န္ မလုပ္ခ်င္နဲ႔”။ ခိုင္းတာသာ လုပ္ေပးပါ။ ဒါေပမဲ့ ခိုင္းတာလုပ္တဲ့အက်င့္ ဒါကလြဲရင္ မက်င့္ခ်င္နဲ႔။ “တပည့္ၾကီးမ်ား တိုင္းျပည္” ျဖစ္သြားလိမ့္မယ္။

ကုိယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္္၊ ဆား အစားနဲရင္၊ ေခြ်းထြက္မ်ားရင္ နာတတ္တာေတြကလည္း ဒီသေဘာမ်ိဳးဘဲ။ ၀မ္းေလ်ာလို႔၊ (ပိုဆက္ဆီယမ္) နဲ႔ (ကယ္လ္စီယမ္) နည္းလို႔ ျဖစ္တာကို Tetany ေခၚတယ္။ အူ၊ အစာအိမ္၊ သားအိမ္၊ ဆီးအိမ္၊ သည္းေျခအိတ္ေတြမွာ အဲလိုျဖစ္လို႔ နာတာကို Colicky pain လို႔ေခၚတယ္။ ရာသီလာတံုး နာတာကို Dysmenorrhea ေခၚတယ္။ အေခၚမတူေပမဲ့ အနာသက္သာေဆးေတြေပးတာ တူပါတယ္။ Paracetamol, Ibuprofen, Diclofenic ေဆး။ ၾကြက္တက္တာကို Quinine (ငွက္ဖ်ားေဆး) အျပင္ Naftidrofuryl, Dihydropyridine, Phenylalkylamine ေဆးေတြနဲ႔လည္း ကုႏိုင္တယ္။

ေသြးတိုးေၾကာင့္ျဖစ္ျဖစ္၊ ႏွလံုးေရာဂါေၾကာင့္ျဖစ္ျဖစ္၊ ကိုယ္ေရာင္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ဆီးေဆး (ဆီးေအာင့္တာ ေပ်ာက္တဲ့ေဆး မဟုတ္၊ ဆီးအတင္း သြားေစတဲ့ေဆး) ကို မၾကာခဏ ေသာက္ရသူမ်ား၊ ေသာက္တိုင္း (ပိုဆက္ဆီယမ္) ေဆးေသာက္ပါ။ ၀ယ္ရတာ ခက္တတ္တယ္။ ေကာင္းတာက အုန္းရည္ တလံုး-ႏွစ္လံုး ေသာက္လိုက္ပါ။ ေရေႏြးၾကမ္း အျမဲေသာက္ပါ။

Vitamin B complex, Calcium, Potassium ကို ပံုမွန္ေသာက္ပါ။ Calcium gluconate ကို IV ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ထိုးေပး ႏိုင္တယ္။ ဒီေဆး သံုးမ်ိဳးထဲက (ကယ္လစီယမ္) တခုဘဲ ဆီးေက်ာက္ေရာဂါအတြက္ သတိထားဘို႔ လိုတယ္။ ၾကာၾကာ ေသာက္တာ ကိစၥမရွိပါ။ အနာအကိုက္ ေပ်ာက္ေဆးေတြကေတာ့ အစာနဲ႔ တြဲေသာက္ရတယ္။ ေဆးတခုခ်င္းအေၾကာင္း သိခ်င္ရင္ သပ္သပ္ ရွာဖတ္ပါ။ ေရးတင္ထားတာ ရွိပါတယ္။

ေရေႏြးနဲ႔ ေရခ်ိဳးတာ ေကာင္းတယ္လို႔ ေအးတဲ့တိုင္းျပည္က ဆရာေတြက အၾကံေပးတယ္။ ပူေလာင္၊ အိုက္စပ္တဲ့ ေနရာမွာ ေနရသူေတြအတြက္ ဒီအၾကံက မဟန္ဘူး။ နာတဲ့ေနရာ ႏွိပ္ျပီးတာနဲ႔ ေအးတာကပ္ပါ။ ေရ၊ ORS ဓါတ္ဆားရည္ တိုက္ပါ။ ေရေသာက္ မနည္းပါနဲ႔။ ေရပုလင္း မထားဘဲ၊ အားကစား မလုပ္နဲ႔။ ဘယ္ကစား လုပ္လုပ္၊ ေသြးပူေအာင္ အရင္လုပ္ပါ။ ဘာဘဲလုပ္လုပ္ ျပင္းျပင္းထံထံ မလုပ္ခင္၊ ေျဖးေျဖး-မွန္မွန္ လုပ္ပါ။

ဓါတ္ဆားေတြ ၾကြယ္၀တဲ့အစာေတြ စားသံုးရမယ္။ ေမးရင္ စာရင္းရွည္ၾကီး ရွိတယ္။ လူစားတာေတြပါဘဲ။ (ကယ္လ္စီယမ္) ၾကြယ္တာေတြက ပင္လယ္ငါး၊ ဒိန္ခဲ၊ တို႔ဖူး၊ မံုလာစိမ္း။ (ပိုတက္ဆီယမ္) ၾကြယ္တာေတြက အုန္းရည္၊ ငွက္ေျပာသီး၊ ဆီးသီး၊ လိမ္ေမာ္သီး၊ စပ်စ္သီး၊ ဖရံု၊ ဟင္းႏုႏြယ္၊ ဒိန္ခ်ဥ္၊ ကြမ္းသီးေဂၚဖီထုပ္၊ အာလူး၊ ပဲသီးေတာင့္၊ မံုလာဥခ်ိဳ။

ျဖစ္တတ္သူမ်ား အိပ္ရင္ ေျခေထာက္ေအာက္က အခုအခံ ထားသင့္တယ္။ အိပ္ေပ်ာ္ေနတံုး ေျခမ-ေျခေထာက္ ေအာက္စိုက္ေနရင္ ျဖစ္တတ္တယ္။ မအိပ္ခင္ ဘယ္မွမေရြ႕တဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ စက္ဘီးစီးတာ ကာကြယ္ရာက်တယ္။ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ ေျခသလံုးေတြကို ဆုပ္နယ္ခံျပီးမွ အိပ္ရရင္ ဇိမ္လည္းက်တယ္။ ႏွိပ္ေပးသူလည္း ပိုက္ဆံမရရင္ ကုသိုလ္ရတယ္။ တက္မဲ့ ၾကြက္လည္း မတက္ႏိုင္ဘူး။

ကိုးကား

Dr. တင့္ေဆြ

ကမၻာ

ကမာၻ သုိ႔ ကမာၻၿဂိဳဟ္ (Earth) သည္ ေန မွ တတိယေျမာက္ ျဂိဳဟ္ ျဖစ္သည္။ ကမာၻၿဂိဳလ္သည္ ေန အဖြဲအစည္း တြင္ ဆီလီကာ ေက်ာက္ေတာင္မ်ားျဖင့္ ဖြဲစည္းထားေသာ ၿဂိဳဟ္ေလးခုအနက္ အခ်င္း၊ ထုထည္၊ သိပ္သည္းဆ အားျဖင့္ အႀကီးဆံုး ျဖစ္သည္။ ကမာၻ ကုိ ကမာၻေျမႀကီး၊ ပထဝီေျမႀကီး၊ ကမာၻၿဂိဳဟ္၊ ၾသကာသေလာက ဟုလည္း ေခၚၾကသည္။ လူအပါအဝင္ မ်ဳိးစိတ္ေပါင္း သန္းခ်ီရွိရာ ကမာၻၿဂိဳလ္သည္ စၾကာဝဠာတြင္း သိသမွ် သက္ရွိ တည္ရွိရာ တစ္ခုတည္းေသာ ဌာန ျဖစ္သည္။ သိပၸံ အေထာက္အထား မ်ားအရ ကမာၻၿဂိဳလ္သည္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ ေထာင္ေပါင္း ၄.၅၄ သန္းကာလကပင္တည္ရွိေနၿပီျဖစ္ၿပီး သက္ရွိတုိ႔ သည္ ႏွစ္ေထာင္ေပါင္း ၁ သန္း အတြင္း ေပၚေပါက္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထုိအခ်ိန္မွစ၍ ကမာၻ၏ ဇီဝ အလႊာ (biosphere) သည္ ေလထု (atmosphere) ႏွင့္ အဇီဝ (abiotic) အေျခအေန ကုိ မ်ားစြာ ေျပာင္းလဲ ေစခဲ့ၿပီး ေလရွဴ သတၱဝါ (aerobic organism) မ်ား ေပါက္ပြားေစခဲ့ျခင္း ႏွင့္အတူ အႏၲရာယ္ ေရာင္ျခည္မ်ားမွ ကာကြယ္ ေပးေသာ အုိဇုန္းလႊာ ကုိ ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္။
ကမၻာၿဂိဳဟ္(Earth) သည္ လူသားမ်ား၊ တိရိစၧာန္မ်ားႏွင့္ အပင္တို႔ ရွင္သန္ေနထိုင္ရာ ၿဂိဳဟ္တစ္ခုျဖစ္သည္။ ကမၻာတြင္ လတစ္စင္းသာရွိသည္။ ကမၻာသည္ ေနကို ၃၆၅.၂၅၆၄ ရက္တြင္ တစ္ႀကိမ္ လွည့္ပတ္ေနၿပီး တစ္ႏွစ္ဟုသတ္မွတ္ၾကသည္။ ေနသည္ ကမၻာကို ထြန္းလင္းရန္ အလင္းေရာင္ေပးသည္။
ကမၻာသည္ လုံးဝဝိုင္းစက္မေနေသာ စက္ဝိုင္းပုံရွိသည္။ ကမၻာသည္ သူ၏ဝင္ရိုးေပၚတြင္ ကိုယ္တိုင္ အေနာက္မွအေရွ႕သို႔ လွည့္ပတ္ေနသျဖင့္ ကမၻာ၏ေနရာတိုင္းသည္ ေန႔အခ်ိန္တြင္ အလင္းေရာင္ရရွိ၍ ညအခ်ိန္တြင္ ေမွာင္မိုက္ေနၾကသည္။ ကမၻာေပၚရွိေရမ်ားမွာ ေအးခဲမသြားရန္ႏွင့္ ေရေႏြးေငြ႕အျဖစ္သို႔ေျပာင္းလဲမသြားရန္ေနမွ သင့္ေတာ္ေသာ အပူခ်ိန္ကို ရရွိသည္။
ကမၻာ၏ ၇၁ ရာခိုင္ႏွုန္းခန႔္သည္ သမုဒၵရာမ်ားအတြင္းမွ ဆားငန္ေရတို႔ျဖင့္ ဖုံးလႊမ္းေနသည္။ ကမၻာေပၚရွိ တိုက္ႀကီး ၇ တိုက္သည္ သမုဒၵရာထက္၌ ေပၚထြက္ေနၾကၿပီး ေျမျပင္ အျဖစ္တည္ရွိေနၾကသည္။ အႏၲာတိကတိုက္ တစ္တိုက္မွာမူ တစ္တိုက္လုံးနီးပါး ေရခဲတို႔ျဖင့္ ဖုံးလႊမ္းေနၿပီး ေရခဲျပင္အထက္၌ ေျမျပင္အနည္းငယ္သာရွိသည္။ ထို႔အျပင္ ကမၻာေပၚတြင္ ေသးငယ္ေသာ ကၽြန္းမ်ား အေျမာက္အမ်ားပင္ရွိသည္။
ကမၻာ၏ ေျမာက္ဝင္ရိုးစြန္း ႏွင့္ ေတာင္ဝင္ရိုးစြန္းတို႔မွာ အျခားေနရာမ်ားႏွင့္ ႏွိုင္းယွဥ္လၽွင္ ေနေရာင္ျခည္ရရွိမွု ေလ်ာ့နည္းသျဖင့္ အလြန္ေအးၿပီး ေရခဲတို႔ျဖင့္ဖုံးလႊမ္းေနသည္။
ေနေရာင္ျခည္မွ အပူရွိန္သည္ သမုဒၵရာေရတို႔ကို ေရေငြ႕အျဖစ္ ေျပာင္းလဲေစၿပီး တိမ္တိုက္မ်ားျဖစ္ေပၚေစသည္။ တိမ္တိုက္မ်ားသည္ အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစနိုင္ေသာ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္မ်ား၏ရန္မွ ကမၻာေျမကို အကာအကြယ္ေပးသည္။ အကယ္၍ တစ္ေနရာထဲတြင္ တိမ္တိုက္အမ်ားအျပားရွိပါက မိုးရြာက်ေစသည္။ ေရေငြ႕မ်ားသည္ ေရအျဖစ္ ျပန္လည္ေျပာင္းလဲၿပီး ကုန္းေပၚသို႔ ျပန္၍ ရြာက်ကာ ျမစ္အေျမာက္အမ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစသည္။
ကမၻာသည္ လူသားတို႔သိရွိသမၽွ သက္ရွိမ်ားေနထိုင္ေသာ တစ္ခုတည္းေသာ ေနရာျဖစ္သည္။ ကမၻာ၏ အရည္အျဖစ္ရွိေသာ ေရထုမွ သက္ရွိမ်ား ရွင္သန္ျခင္းအတြက္ လုံေလာက္ေသာ အေၾကာင္းတစ္ရပ္ျဖစ္ေစသည္။ မိုးအနည္းငယ္သာ ရြာက်ေသာ ေနရာမ်ားကို ကႏၲာရမ်ားဟုေခၚသည္။
ကမၻာသည္ တစ္ျခမ္းသို႔ အနည္းငယ္မၽွ တိမ္းေစာင္းေနၿပီး ေနကို လွည့္ပတ္ေနသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တစ္ႏွစ္တာ၏ အခ်ိန္ကာလတစ္ခုတြင္ ေျမာက္ဝင္ရိုးစြန္းမွာ ေန၏အပူခ်ိန္ကို ပိုမိုရရွိၿပီး ၆ လမၽွၾကာေသာ အခါ ေတာင္ဝင္ရိုးစြန္းမွာ ေန၏အပူခ်ိန္ကို ပိုမိုရရွိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရာသီဥတုေလးခုျဖစ္ေသာ ေႏြရာသီ(summer) ၊ ေဆာင္းဦးရာသီ(autumn) ၊ ေဆာင္းရာသီ (winter)ႏွင့္ ေႏြဦးရာသီ(spring) တို႔ကို ျဖစ္ေစသည္။
ကမၻာေပၚတြင္ ေတာင္မ်ားႏွင့္ မီးေတာင္မ်ားရွိသည္။ သူတို႔သည္ ကမၻာေျမႀကီး၏ အတြင္းပိုင္း နက္ရွိုင္းေသာ ေနရာမွ ပူျပင္းေသာ ေက်ာက္သားမ်ား၏ လွုပ္ရွားမွုေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚေစသည္။ တစ္ခါတစ္ရံတြင္ ေက်ာက္သားမ်ားလွုပ္ရွားခ်ိန္၌ ေျမႀကီးကို လွုပ္ရွားေစေသာ ငလ်င္မ်ားျဖစ္ေပၚေစသည္။

ကမၻာ၏အစ

ကမၻာမည္သို႔ စတင္ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္ကို တစ္စုံတစ္ဦးကမၽွ အတိအက်မေျပာနိုင္ေပ။ သို႔ေသာ္ သိပၸံပညာရွင္တို႔တြင္ရွိေသာ အေကာင္းဆုံးယူဆခ်က္(သီအိုရီ) မွာ ကမၻာသည္ ျပားခ်ပ္ေနေသာ ဓာတ္ေငြ႕မ်ားႏွင့္ အမွုန္အမႊားမ်ားမွ ႏွစ္ေပါင္း ၄.၅၅ ဘီလီယံေက်ာ္ခန႔္က ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္ ဆိုေသာ အခ်က္ျဖစ္သည္။ ဆြဲငင္အား (အရာအားလုံးကို အတူတကြျဖစ္ေအာင္ဆြဲထားေသာအား) သည္ ဓာတ္ေငြ႕မ်ားကို ႀကီးသထက္ႀကီးေသာ အရည္ေပ်ာ္ေနေသာေက်ာက္တို႔၏ ေဘာလုံးသဏၭန္အစုအေဝးျဖစ္ေအာင္ ဆြဲငင္ၿပီး ႏွစ္သန္းေပါင္းမ်ားစြာၾကာေသာအခါ အလြန္ပင္ ျဖည္းညင္းစြာေအးခဲသြားေစသည္။ ထိုယူဆခ်က္အရ ေလးလံေသာအရာဝတၳဳတို႔သည္ ေဘာလုံး၏ အတြင္းပိုင္းတြင္ နစ္ျမဳပ္ေနၾကၿပီး သိပ္သည္းေသာ အမ်ားအားျဖင့္ သံတို႔ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားေသာ ေက်ာက္သားတို႔ျဖင့္ ကမၻာေျမ၏ ဗဟိုထုကို ျဖစ္ေပၚေစသည္။ သိပ္သည္းဆနည္းေသာ အရာဝတၳဳတို႔မွာ မ်က္ႏွာျပင္ေပၚတြင္ က်န္ရွိေနၾကၿပီး ေအးခဲသြားကာ ေက်ာက္စိုင္ေက်ာက္သားတို႔ျဖင့္ၿပီးေသာ မ်က္ႏွာျပင္အလႊာကို ျဖစ္ေစသည္။ မ်က္ႏွာျပင္အလႊာ၏ ျပင္ပရွိ ဓာတ္ေငြ႕တို႔မွ ေလထုကိုျဖစ္ေပၚေစသည္။
ေနာက္ပိုင္းအခ်ိန္မ်ားတြင္ သိပၸံပညာရွင္တို႔က အဂၤါၿဂိဳဟ္၏ အရြယ္ပမာဏမၽွ ရွိေသာ ၿဂိဳဟ္တစ္ခုက ကမၻာကို ဝင္တိုက္ၿပီး ႀကီးမားေသာ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုသည္ အာကာသအတြင္းသို႔ လြင့္စင္သြားသည္ဟု ယူဆၾကသည္။ ထိုယူဆခ်က္အရ ကမၻာသည္ ပ်က္စီးၿပီး အရည္ေပ်ာ္ေနေသာ ေက်ာက္သားမ်ားအျဖစ္ ျပန္လည္ေျပာင္းလဲသြားသည္။ သူတို႔၏ယူဆခ်က္မွာ ၿဂိဳဟ္ႏွစ္ခု တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု ဝင္တိုက္ၿပီးေသာ အခ်ိန္၌ ေျမာက္မ်ားလွစြာေသာ ေက်ာက္သားမ်ားႏွင့္ အမွုန္အမႊားသည္ ကမၻာကိုဝန္းရံေနေသာ ခါးပတ္တစ္ခုျဖစ္ေစကာ ထိုအရာတို႔သည္ တျဖည္းျဖည္းစုစည္း၍ လကိုျဖစ္ေပၚလာေစသည္ ဟူ၍ ျဖစ္သည္။
ထိုယူဆခ်က္မွန္ကန္ပါက ထိုအခ်ိန္မ်ားတြင္ လသည္ ကမၻာႏွင့္ ယခုထက္ပို၍ နီးေနမည္ျဖစ္ၿပီး ကမၻာသည္ ယခုထက္ပို၍ ျမန္ဆန္စြာ ဝင္ရိုးေပၚ၌ လည္ပတ္ေနမည္ျဖစ္ကာ ေန႔တာမွာ ပို၍တိုေတာင္းနိုင္သည္။ (ေန႔တစ္ေန႔လၽွင္ ၁၀ နာရီထက္ေလ်ာ့နည္းမည္။) အခ်ိဳ႕ေသာသိပၸံပညာရွင္မ်ားက ထိုသို႔ တိုက္ခိုက္မွု မျဖစ္ေပၚခင္ကတည္းက ကမၻာေပၚတြင္ သက္ရွိမ်ားရွိသည္ဟု ယူဆၿပီး တိုက္ခိုက္မွုေၾကာင့္ အားလုံးနီးပါး ေသဆုံးကုန္သည္ဟု ယူဆၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကမၻာႏွင့္ လတို႔ သည္ သက္တမ္းအတူတူမၽွရွိမည္ဟု ယူဆၾကသည္။ ထိုယူဆခ်က္သည္ လ၌ အဘယ့္ေၾကာင့္ သံတို႔ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားေသာ ဗဟိုခ်က္မရွိျခင္း အေၾကာင္းကို သေဘာေပါက္နားလည္ေစသည္။
ကမၻာသည္ ၁၀၀ ဒီဂရီ ဆဲလ္စီးယပ္ (၂၁၂ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္) ေအာက္ အပူခ်ိန္သို႔ က်ဆင္းလာေသာအခါ ေလထုထဲမွ ေရေႏြးေငြ႕တို႔က မိုးအျဖစ္ရြာက် ၾကသည္။ ေရသည္ မ်က္ႏွာျပင္ အလႊာထုမွ အကြဲေၾကာင္းမ်ားအတြင္းကို ျဖည့္ဆည္းၿပီး ကမၻာ့မ်က္ႏွာျပင္ေပၚရွိ ျမစ္မ်ား၊ ကန္မ်ား ႏွင့္ သမုဒၵရာမ်ားကို ျဖစ္ေစသည္။
ကမၻာမည္သို႔စတင္ျဖစ္ေပၚသည္ ဆိုေသာအခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ အျခားေသာ ဇာတ္လမ္းမ်ား အေျမာက္အမ်ားရွိၿပီး ဖန္ဆင္းျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာသည္ ဟူေသာ ဒ႑ာရီလည္းရွိသည္။ ဘာသာတရားမ်ားတြင္ ကမၻာမည္သို႔ျဖစ္လာသည္ ဆိုေသာအခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ကြဲျပားျခားနားေသာ ယူဆခ်က္မ်ားရွိၾကသည္။

ကမၻာ၏အနာဂါတ္

ေနသည္ ေနာင္ ဘီလီယံေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာသည့္တိုင္ေအာင္ ပုံမွန္အတိုင္းေတာက္ပေနမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေနာက္တြင္ စတင္၍ ႀကီးထြားလာမည္ျဖစ္သည္။ ၄.၆ ဘီလီယံႏွစ္မၽွၾကာေသာအခါ ေနသည္ အလြန္ပင္ႀကီးမားေသာ ၾကယ္တစ္ခုအျဖစ္ေျပာင္းလဲသြားမည္ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ျဖစ္လာပါက ကမၻာကို ဝါးမ်ိဳပစ္နိုင္ေလာက္ေသာ ပမာဏပင္ျဖစ္ေပၚလာမည္ ျဖစ္သည္။ အေစာပိုင္းသိပၸံပညာရွင္တို႔ကမူ ကမၻာကို ေနကဝါးမ်ိဳမသြားနိုင္ပဲ ဆြဲငင္မွု၏ ဒုတိယအား အျပန္အလွန္သက္ေရာက္မွု (tidal interaction) မရွိပါက ေနတြင္ေလ်ာ့က်သြားေသာ ျဒပ္ထုပမာဏေၾကာင့္ (fraction of loss)သာ ကမၻာပတ္လမ္းေၾကာင္းကို ၁.ရ ေအယူ (Astronomical Unit သို႔ အာကာသယူနစ္) သို႔ ေျပာင္းလဲေပးလိမ့္မည္ဟု ဆိုၾကသည္။ အကယ္၍ ထိုသို႔ျဖစ္ခဲ့လၽွင္လည္း လူသားတို႔အေနျဖင့္ ဆက္လက္ရွင္သန္ရန္ မျဖစ္နိုင္ေပ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ ကမၻာေပၚရွိ ေရအားလုံး အေငြ႕ပ်ံသြားမည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ပင္ျဖစ္ၿပီး ေလထု၏အစိတ္အပိုင္း အေတာ္မ်ားမ်ား ဆုံးရွုံးသြားမည္ ျဖစ္သည္။ ေခတ္သစ္သိပၸံပညာရွင္တို႔ကမူ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစကာမူ tidal interaction ေၾကာင့္ ကမၻာကို ေနကဝါးမ်ိဳသြားလိမ့္မည္ ဟု ဆိုၾကသည္။

ကမၻာ၏ပုံပန္းသဏၭန္

ကမၻာကို ဗဟိုထု(core)၊ အလယ္အလႊာ(mantle) ႏွင့္ အေပၚယံအလႊာ(crust) ဟူ၍ အလႊာ ၃ ခုျဖင့္ဖြဲ႕စည္းထားသည္။ အတြင္းဆုံးအပိုင္းသည္ ဗဟိုထုျဖစ္ၿပီး အလယ္အလႊာက ဗဟိုထုကို ဝန္းရံထားသည္။ အေပၚယံအလႊာသည္ အျပင္ဆုံးအလႊာျဖစ္ၿပီး အလႊာ ၃ခုထဲတြင္ အပါးလႊာဆုံးျဖစ္သည္။

ကမၼကိေလသတရား

ညစ္ညဴးျခင္းအမႈ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ "ကမၼကိေလသ" ဟု ေခၚဆိုအပ္ေသာ အေၾကာင္းတရား ေလးပါးတို႔ ရွိကုန္၏။ ဤကိေလသတရား ေလးပါးတို႔ကို ဘုရားရွင္၏ တပည့္သား အရိယာ သာဝကတို႔ ပယ္စြန္႔ၾကကုန္၏။
(ကမၼ = အမႈ ၊ ကိေလသ = ညစ္ညဴးေၾကာင္း )

  • ပါဏာတိပါတ = သူ႕အသက္ကို သတ္ျခင္း
  • အဒိႏၷာဒါန = သူတစ္ပါး ဥစၥာကို ခိုးျခင္း
  • ကာေမသု မိစၦာစာရ = သူ႕သားမယားကို ျပစ္မွား က်ဴးလြန္ျခင္း
  • မုသာဝါဒ = မဟုတ္မမွန္ေသာ စကားကို ဆိုျခင္း
သူ႕အသက္ကို သတ္ျခင္း၏ အျပစ္ သူ႕အသက္ကို သတ္ေသာသူသည္ ယခုဘဝ၌ပင္ အရွိန္အေစာ္ကင္းျခင္း ၊ မေကာင္းသတင္း ျဖစ္ပြားျခင္း ၊ ေနာင္တ တဖန္ ပူပန္ရတတ္ျခင္း ၊ လူ စသည္ကို သတ္မိက အစိုးရ မင္းမ်ားက ေသစား ေသေစ ခံရတတ္ျခင္း စသည္ျဖင့္ အျပစ္မ်ားလွ၍ ေနာင္ဘဝ၌လည္း မေကာင္းသူတို႔လားရာ လြန္စြာဆင္းရဲေသာ အပါယ္ဘံုသို႔ ေရာက္ရတတ္ေလသည္။ လူျဖစ္ျပန္လွ်င္လည္း -
  • မ်က္စိ ၊ နား ၊ ႏွာ ၊ လက္ ၊ ေျခ အဂၤါမ်ား ခၽြတ္ယြင္းတတ္ျခင္း
  • အနာေရာဂါမ်ားျခင္း
  • အရုပ္အဆင္း မြဲျပာ ေျခာက္ကပ္ျခင္း
  • ခြန္အားဗလ နည္းပါးျခင္း
  • ေဘးရန္ေပၚေပါက္လွ်င္ အလြန္ေၾကာက္ရြံ႕တတ္ျခင္း
  • ကိုယ္အဂၤါ ေလးလံ၍ မလ်င္ျမန္ျခင္း
  • အေျခြအရံ ကင္းတတ္ျခင္း
  • သူတစ္ပါး အသတ္ခံရ၍ ေသရတတ္ျခင္း
  • အသက္တိုျခင္း စသည္ျဖင့္ အျပစ္ေတြ မ်ားလွေခ်၏။
သူ႕ဥစၥာ ခိုးယူျခင္း၏ အျပစ္ သူတစ္ပါးပစၥည္း ခိုးယူသူသည္ ယခုဘဝ၌ပင္ မေကာင္းသတင္း ေက်ာ္ေစာျခင္း ၊ တစ္စံုတစ္ခု ပစၥည္း ဥစၥာေပ်ာက္က အထင္ခံရတတ္ျခင္း ၊ အစိုးရမင္းမ်ားက အျပစ္ႀကီးငယ္ လုိက္၍ ေထာင္တန္းက်ၿပီး ေနာင္တမလြန္ ဘဝ၌ အပယ္က်တတ္ ေလသည္။ လူျဖစ္ျပန္လ်င္လည္း -
  • ဥစၥာနည္းပါး၍ မြဲတတ္ျခင္း
  • ဆင္းဆင္းရဲရဲ ျဖစ္တတ္ျခင္း
  • ငတ္မြတ္ တတ္ျခင္း
  • အလိုရွိရာ မရတတ္ျခင္း
  • ေရာင္းဝယ္မႈ စသည္တို႔ေၾကာင့္ စည္းစိမ္ ပ်က္တတ္ျခင္း
  • ရန္သူမ်ိဳး ငါးပါးေၾကာင့္ ဥစၥာပ်က္ တတ္ျခင္း စေသာ မေကာင္းက်ိဳးမ်ား ျဖစ္တတ္ေလသည္။
သူ႕သားမယား လြန္က်ဴးျခင္း၏ အျပစ္ သူ႕သားမယား လြန္က်ဴး ျပစ္မွားသူသည္ ယခုဘဝ၌ပင္ မေကာင္းေသာ သတင္း ျဖစ္ပြားျခင္း ၊ ရန္သူမ်ားျခင္း ၊ အစိုးရ မင္းမ်ားထံေရာက္က ဒဏ္ရိုက္ခံရ ၊ ေထာင္တန္းက်ျခင္း ခံရတတ္၍ ေနာင္ဘဝ၌ အပယ္သို႔ က်ေရာက္တတ္သည္။ လူျဖစ္ျပန္လ်င္လည္း -
  • လူအမ်ား မုန္းျခင္း
  • ရန္သူမ်ားျခင္း
  • လာဘ္ လာဘ ပစၥည္း ရွားပါးျခင္း
  • ဂုဏ္သိန္ က်က္သေရ ညံ့ဖ်င္းျခင္း
  • မိန္းမ ျဖစ္ရတတ္ျခင္း
  • မိန္းမ မဟုတ္ ေယာက်္ား မဟုတ္ ပဏၭဳတ္ ျဖစ္ရျခင္း
  • အမ်ိဳးယုတ္မာ အခါခါ ျဖစ္ရျခင္း
  • မ်က္ႏွာပ်က္၍ အရွက္ကြဲရျခင္း
  • ခ်စ္သူႏွင့္ ကြဲကြာရျခင္း စသည္ျဖင့္ အျပစ္မ်ားလွသည္။
မုသားစကား ေျပာျခင္း၏ အျပစ္ သူတစ္ပါးအက်ိဳး ပ်က္ျပားေအာင္ မုသားစကား ေျပာသူသည္ ယခုဘဝ၌ပင္ အမ်ားက စကားမယံုျခင္း ၊ သက္ေသ မဝင္ျခင္း ၊ မေကာင္းသတင္း ျဖစ္ပြားျခင္းစေသာ အက်ိဳးမဲ့မ်ား ျဖစ္၍ ေနာင္ဘဝ၌ အပယ္က်တတ္ေလသည္။ လူျဖစ္ျပန္လ်င္လည္း -
  • စကားပီပီသသ မေျပာတတ္ျခင္း
  • သြားမညီညြတ္ျခင္း
  • ခံတြင္း ပါးစပ္မ်ား ပုပ္ညွီတတ္ျခင္း
  • ကုိယ္ အသားအေရ ေျခာက္ကပ္ျခင္း
  • သူတစ္ပါးကို ေျပာဆိုသမွ် ၾသဇာအာဏာ မသက္ေရာက္ျခင္း
  • လွ်ပ္ေပၚ ေလာ္လီ စိတ္မတည္ၾကည္ျခင္း စသည္ျဖင့္ အျပစ္မ်ား လွေပသည္။

ကမၻာအႀကီးဆံုးေခါင္းေလာင္းႀကီးမ်ား

ႀကီးမားေသာသံစဥ္ထြက္ေခါင္းေလာင္းႀကီးမ်ားမွာ အျမင့္ ၄ မီတာသာသာ၊ အေလးခ်ိန္ တန္ ၂၀ ၀န္းက်င္ခန္႔ရွိၾကေလ၏။ ထိုေခါင္းေလာင္းႀကီးမ်ားမွာ ႀကီးက်ယ္လွပျခင္း ဟူေသာအဓိပၸာယ္ကို ေဖာ္ေဆာင္ၾကေလသည္။
႐ုရွား ေၾကးသြန္းေခါင္းေလာင္းႀကီး

ကမာၻ႕အႀကီးဆံုးေခါင္းေလာင္း

  1. ပထမ အႀကီးဆံုး = (Tsar Kolokol)ဆာ-ကိုလိုကိုး (႐ုရွား)၊
  2. ဒုထမ အႀကီးဆံုး = အေလးခ်ိန္ ၁၂၈ တန္ရွိ ေမာ္စကုိၿမိဳ႕မွ ေခါင္းေလာင္း၊
  3. တတိယ အႀကီးဆံုး = မင္းကြန္းေခါင္းေလာင္းႀကီး ျဖစ္သည္။
  • သို႔ေသာ္ (Tsar Kolokol)ဆာ-ကိုလိုကိုး ေခါင္းေလာင္းကုိ စိန္ေခၚသည့္ ေခါင္းေလာင္းတစ္ခု ရွိသည္ကုိ စိတ္၀င္စားဖြယ္ ေတြ႕ရွိရသည္။ ယင္းကာ မြန္ဘာသာအားျဖင့္ ‘ အပိႏၷေသာ္’ သုိ႔မဟုတ္ ‘ ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းႀကီးပင္ျဖစ္သည္။ စာကုိလုိေကာေခါင္းေလာင္းသည္ ၁၈ ရာစုတြင္ သြန္းလုပ္ေသာ ေခါင္းေလာင္းျဖစ္ၿပီး ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းမွာ ေအဒီ ၁၅ ရာစုက သြန္းလုပ္ခဲ႔ေသာ ေခါင္းေလာင္းျဖစ္ သျဖင့္ ႏွစ္ ၃၀၀ ပုိ၍ေစာေနသည္ကုိေတြ႔ရွိရသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းသည္ ကမၻာ႔အႀကီးဆံုးေခါင္းေလာင္းမ်ားအနက္ ေရွးအက်ဆံုး ေခါင္းေလာင္းျဖစ္သည္။

႐ုရွား ေၾကးသြန္းေခါင္းေလာင္းႀကီး

ကမၻာ့အႀကီးဆုံး ေခါင္းေလာင္းႀကီးမွာ ရုရွားႏုိင္ငံ ေမာ္စကိုၿမိဳ႕၊ ကရင္မလင္ နန္းေတာ္ရွိ (Tsar Kolokol)ဆာ-ကိုလိုကိုး ျဖစ္သည္။ ထုိေခါင္းေလာင္းႀကီးကို လက္မႈပညာရွင္ (၂၀၀) ေက်ာ္ေက်ာ္ျဖင့္ သြင္းလုပ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ (၆.၁၄) မီတာ (သို႔) (၂၀.၁၄) ေပျမင့္၍ (၆.၆) မီတာ (သို႔) (၂၁.၆၅) ေပ အခ်င္းရွိ၏။ ထိုေခါင္းေလာင္းႀကီးမွာ တစ္ခ်ိန္က အရွင္းလင္း အၾကည္ျမဆုံးေသာ သံစဥ္ထြက္ ေခါင္းေလာင္းႀကီးျဖစ္ခဲ့သည္။ အျမင့္ ၁၉’ ၃”၊ အ၀န္း ၆၀’ ၉”၊ အထူ ၂’ ရွိသည္။ ယခုအခါတြင္မူ ၁၇၃၃-၃၅ တြင္ သြင္းလုပ္ခဲ့ေသာ တန္ (၁၈၀) အေလးခ်ိန္ရွိ ထိုေခါင္းေလာင္းႀကီးမွာ ေခါင္းေလာင္းသြန္းလုပ္စဥ္က တစ္ေနရာပဲ႔သြား၍ ပဲ႔သြားသည့္ အစသည္ပင္ အျမင့္ ၇’၊ အက်ယ္ ၈’ ရွိၿပီး အေလးခ်ိန္ ၁၁ တန္ရွိသည္။
  • (ျမန္မာ႔ စြယ္စုံက်မ္း အတြဲ (၂) တြင္ ေခါင္းေလာင္းႀကီးတစ္ခုလံုး၏အေလးခ်ိန္မွာ တန္ ၂၀၀ ေက်ာ္ရွိသည္ဟု ေဖာ္ျပၿပီး Britanica Emcyclopacedia အတြဲ (၂) တြင္ တန္ ၁၈၀ ရွိသည္ဟုေဖာ္ျပခဲ႔သည္။ သုိ႔ေသာ္ Children Emcyclopacedia အတြဲ (၂)တြင္ ၂၁၉ တန္ ရွိသည္ဟုေဖာ္ျပခဲ႔သည္။)
ကမၻာ႔ဒုတိယအႀကီးဆုံး ေခါင္းေလာင္းသည္လည္း ေမာ္စကုိၿမိဳ႕မွာပင္ရွိ၍ အေလးခ်ိန္ ၁၂၈ တန္ရွိသည္။

ဓမၼေစတီ ေခါင္းေလာင္းႀကီး

ဓမၼေစတီမင္းသည္ ထုိေခါင္းေလာင္းကုိ ဒဂံု (ယခု ရန္ကုန္) ရွိ ေရႊတိဂံု ေစတီေတာ္သုိ႔ လွဴတန္းခဲ့သည္။ ေရွးေခတ္စာ မွတ္တမ္းမ်ားအရ ၄င္း ေခါင္းေလာင္းႀကီးတြင္ ေၾကးနီ အျပင္ ေရႊ၊ ေငြ တုိ႔လည္း ပါသည္ဟုဆုိသည္။ ေခါင္းေလာင္းထဲတြင္ ျမ ႏွင့္ နီလာ ရတာနာ တုိ႔လည္း ျမႇဳပ္ထားသည္ဟု ဆုိသည္။ ေစတီမ်ား ဥစၥာႂကြယ္ဝ ပံုအရ ၄င္းမွာ ျဖစ္ႏုိင္သည္။ ေခါင္းေလာင္းႀကီးသည္ ၁၂ ေတာင္ ျမင့္ၿပီး ၈ ေတာင္ က်ယ္သည္။ တစ္ၿပိဳင္တည္းမွာပင္ ၅၀၀ ပိႆာ ရွိ ေခါင္းေလာင္း အေသး လည္း သြန္းေလာင္း လွဴတန္း ခဲ့သည္ ဟုဆုိသည္။ အပိႏၷေသာ္’ သုိ႔မဟုတ္ ‘ ဓမၼေစတီ’ ေခါင္းေလာင္းပင္ျဖစ္သည္။ ေခါင္းေလာင္း၏ဘြဲ႕အမည္မွာ ျမန္မာဘာသာျဖင့္ အ၀ိႏၷေဆာက္ ဟုေခၚသည္။ ေရႊတိဂုံေစတီသုိ႔ လွဴဒါန္းသည့္ ေခါင္းေလာင္းမ်ားအနက္ ပထမေခါင္းေလာင္းျဖစ္သည္။
ေခါင္းေလာင္းႀကီးသည္ ေစာက္ ၁၂ ေတာင္ရွိ၍ ေၾကးပိႆာခ်ိန္ ၁၈၀၀၀၀ (တစ္သိန္းရွစ္ေသာင္း) ရွိသည္။ ၄င္းကုိတန္ဖြဲ႕ပါက ၂၉၀ တန္ ရွိသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းသည္ စာကုိလုိေကာ ေခါင္းေလာင္းထက္ မင္းကြန္းေခါင္းေလာင္းတစ္ခုစာပို၍ ႀကီးမားေန သည္ကုိ အံ႔ၾသဖြယ္ေတြ႔ရွိရသည္။ ဒီအတုိင္းဆုိလွ်င္ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္း ကုိ ကမၻာ႔အႀကီးဆံုးေခါင္းေလာင္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ရေပမည္။
စာကုိလုိေကာေခါင္းေလာင္းသည္ ၁၈ ရာစုတြင္ သြန္းလုပ္ေသာ ေခါင္းေလာင္းျဖစ္ၿပီး ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းမွာ ေအဒီ ၁၅ ရာစုက သြန္းလုပ္ခဲ႔ေသာ ေခါင္းေလာင္းျဖစ္ သျဖင့္ ႏွစ္ ၃၀၀ ပုိ၍ေစာေနသည္ကုိေတြ႔ရွိရသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းသည္ ကမၻာ႔အႀကီးဆံုးေခါင္းေလာင္းမ်ားအနက္ ေရွးအက်ဆံုး ေခါင္းေလာင္းျဖစ္သည္။


ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္း သမိုင္း

ယခုအခါ ကမၻာ႔အႀကီးဆုံးေခါင္းေလာင္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားေသာ စာကုိလုိေကာေခါင္းေလာင္းကုိ စိန္ေခၚသည့္ ေခါင္းေလာင္းတစ္ခု ရွိသည္ကုိ စိတ္၀င္စားဖြယ္ ေတြ႕ရွိရသည္။ ယင္းကာ မြန္ဘာသာအားျဖင့္ ‘ အပိႏၷေသာ္’ သုိ႔မဟုတ္ ‘ ဓမၼေစတီ’ ေခါင္းေလာင္းပင္ျဖစ္သည္။ ေခါင္းေလာင္း၏ဘြဲ႕အမည္မွာ ျမန္မာဘာသာျဖင့္အ၀ိႏၷေဆာက္ ဟုေခၚသည္။
အခါတစ္ပါး ဓမၼေစတီမင္းႀကီးသည္ အမတ္ေလးဦးကုိ အိမ္ဦးေရ စာရင္းေကာက္ရန္တာ၀န္ေပးခဲ႔သည္။ အမတ္မ်ားက အိမ္စာရင္းသာမက အိမ္တုိင္းမွ ေၾကးကုိပါ ေကာက္ခံခဲ႔ရာ ေၾကးစင္ တစ္သန္းႏွင့္ ရွစ္သိန္း ရရွိခဲ႔သည္။ မင္းႀကီးက ေၾကးပါ ေကာက္ယူခဲ႔ေသာ အမတ္ေလးဦး အား အျပစ္ဒဏ္ေပး၏။ ေၾကးမ်ားကုိ ကာယကံရွင္မ်ားအား ျပန္ေပးေစသည္။ ပုိင္ရွင္မ်ားက ျပန္မယူပဲ မင္းႀကီး သင့္ေတာ္သလုိသာ အသံုး ျပဳရန္ေလွ်ာက္ထားေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဓမၼေစတီမင္းႀကီးသည္ ဤေၾကးမ်ားျဖင့္ အမတ္ႀကီး ဗညားအိမ္ကုိ အႀကီးအမွဴး ခန္႔၍ ေခါင္းေလာင္းသြန္းလုပ္ေစသည္။
အမတ္ႀကီးသည္လည္း ဆရာတုိ႔ အခါေပးသည့္အတုိင္း တေပါင္းလဆန္း ၈ ရက္ၾကာသာပေတးေန႔ သိဟ္လဂ္တြင္ ပြဲႀကီးသဘင္ျပဳ၍ ေခါင္းေလာင္းႀကီးကုိ ျပဳလုပ္ေတာ္မူသည္။ သို႔ေသာ္ ေခါင္းႀကီးမွာ ထူးထူးျခားျခား အသံမျမည္ပဲ ရွိခဲ႔သည္။
ေခါင္းေလာင္းသြန္းလုပ္စဥ္ ေလာကဥာဏ အမည္ရွိေဗဒင္ဆရာတစ္ဦးက ေခါင္းေလာင္းသြန္းလုပ္ၿပီးလွ်င္ အျပစ္အနာအဆာမရွိ ေခ်ာေမာ လိမ္႔မည္။ သို႔ေသာ္အသံကာ ျမည္မည္မဟုတ္ဟု မင္းႀကီးအား ေလွ်ာက္၏။ မင္းႀကီးက အေၾကာင္းစုံေမးျမန္းရာ ေခါင္းေလာင္းျပဳလုပ္ရန္ ဆရာတုိ႔ေပးေသာအခါသည္ နကၡတ္ေျခာက္လုံးျဖစ္သည္။ ေျခာက္လုံးမွာ မိေက်ာင္းနကၡတ္ျဖစ္သျဖင့္ မိေက်ာင္းမွာလွ်ာမရွိ၍ အသံမျမည္ ႏုိင္ေခ်။ မင္းႀကီးလည္း ေခါင္းေလာင္းကို ‘ အပိႏၷေသာ္’ ဟု ဘြဲ႕အမည္ေပးၿပီး ေရႊတိဂုံရင္ျပင္တြင္ ခ်ိတ္ဆြဲထားေစသည္။ ေရႊတိဂုံေစတီသုိ႔ လွဴဒါန္းသည့္ ေခါင္းေလာင္းမ်ားအနက္ ပထမေခါင္းေလာင္းျဖစ္သည္။


ကမာၻ႕အၾကီးဆံုးေလာ

ေခါင္းေလာင္းႀကီးသည္ ေစာက္ ၁၂ ေတာင္ရွိ၍ ေၾကးပိႆာခ်ိန္ ၁၈၀၀၀၀ (တစ္သိန္းရွစ္ေသာင္း) ရွိသည္။ ၄င္းကုိတန္ဖြဲ႕ပါက ၂၉၀ တန္ ရွိသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းသည္ စာကုိလုိေကာေခါင္းေလာင္းထက္ မင္းကြန္းေခါင္းေလာင္းတစ္ခုစာပို၍ ႀကီးမားေန သည္ကုိ အံ႔ၾသဖြယ္ေတြ႔ရွိရသည္။ ဒီအတုိင္းဆုိလွ်င္ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္း ကုိ ကမၻာ႔အႀကီးဆံုးေခါင္းေလာင္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ရေပမည္။
စာကုိလုိေကာေခါင္းေလာင္းသည္ ၁၈ ရာစုတြင္ သြန္းလုပ္ေသာ ေခါင္းေလာင္းျဖစ္ၿပီး ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းမွာ ေအဒီ ၁၅ ရာစုက သြန္းလုပ္ခဲ႔ေသာ ေခါင္းေလာင္းျဖစ္ သျဖင့္ ႏွစ္ ၃၀၀ ပုိ၍ေစာေနသည္ကုိေတြ႔ရွိရသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းသည္ ကမၻာ႔အႀကီးဆံုးေခါင္းေလာင္းမ်ားအနက္ ေရွးအက်ဆံုး ေခါင္းေလာင္းျဖစ္သည္။ေရွးက်ၿပီး ႀကီးက်ယ္ေသာ ေခါင္းေလာင္းကုိ သြန္းလုပ္ ခဲ႔ေသာ မြန္တို႔၏ ေၾကးသြန္းအတတ္ပညာမွာ ဂုဏ္ယူဖြယ္ရာ ျဖစ္သည္။
သုိ႔ေသာ္ ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းအေၾကာင္းမလွပုံမွာ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၆၀၈ ခုႏွစ္တြင္ ေပၚတူဂီလူမ်ဳိး ဖိလစ္ဒိုဘရစ္တုိ႔က ဓမၼေစတီ ေခါင္းေလာင္းကုိ အေျမာက္သြန္းလုပ္ရန္ေဖာင္ျဖင့္ သန္လ်င္သို႔ သယ္ေဆာင္ခဲ႔သည္။ ေဒါပုံျမစ္အကူးတြင္ ေဖာင္နစ္ၿပီး ေခါင္းေလာင္းႀကီး ေရထဲနစ္ျမွဳပ္သြားသည္မွာ ယေန႔ထက္တိုင္ ျဖစ္သည္။ ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္း ေရေအာက္ေရာက္ေနသည္မွာ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀၀ နီးပါးရွိေခ်ၿပီ။
မင္းကြန္းေခါင္းေလာင္းေတာ္ႀကီး

မင္းကြန္း ေခါင္းေလာင္းႀကီး

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လက္ရွိအႀကီးဆုံး ေခါင္းေလာင္းမွာ မင္းကြန္းေခါင္းေလာင္း ႀကီးျဖစ္သည္။ ယင္းေခါင္းေလာင္းကုိ ဘုိးေတာ္ဘုရားလက္ထက္ ( ၁၇၈၂ - ၁၈၁၉ ) က ၁၇၉၀ ခုႏွစ္တြင္ သြန္းလုပ္ခဲ႔သည္။ ကုန္းေဘာင္ေခတ္မဟာရာဇ၀င္တြင္ သကၠရာဇ္ ၁၁၇၀ ျပည့္ႏွစ္၊ ကဆုန္လ ဆန္း ၅ ရက္ေန႔တြင္ သြန္းလုပ္ခဲ႔သည္ဟုဆုိပါသည္။ ေခါင္းေလာင္း၏အတုိင္းအတာ ကုိလည္း အ၀အခ်င္း ၃၁ ေတာင္ ၄ သစ္ (၁၆ ေပ၊ ၁.၄ လက္မ)၊ လုံးပတ္ ၃၃ ေတာင္ ၁ မုိက္ ၄ သစ္ (၅၀ ေပ ၁.၄ လက္မ)၊ ေစာက္ ၁၃ ေတာင္ ၁ မုိက္ ၄ သစ္ (၂၀ ေပ ၃ လက္မ) ရွိသည္ဟုေဖာ္ျပခဲ႔သည္။ တန္ ၈၀ ရွိသည္ဟု အဂၤလိပ္တုိ႔က ခန္႔မွန္းခဲ႔ၾကသည္။ သုိ႔ေသာ္ ေခါင္းေလာင္း၏အေလးခ်ိန္မွာ ေၾကးပိႆာ ၅၅၅၅၅ ရွိသျဖင့္ ၄င္းကုိ တန္ဖြဲ႕ပါက ၉၀.၅၂ တန္ရွိသည္။
ဂ်ပန္ ေၾကးသြန္းေခါင္းေလာင္းႀကီး

ဂ်ပန္ ေၾကးသြန္းေခါင္းေလာင္းႀကီး

က်ိဳတိုၿမိဳ႕ ခ်ီယြန္အင္ ေက်ာင္းေတာ္တြင္ တည္ရွိေသာ ေခါင္းေလာင္းႀကီးမွာ (၁၆၃၃) ခုႏွစ္တြင္သြင္းလုပ္၍ (၇၄) တန္ အေလးခ်ိန္ရွိ၏။ ဂ်ပန္တြင္ အေလးခ်ိန္အမ်ားဆုံး ေခါင္းေလာင္းႀကီးျဖစ္၏။ ၄င္းေခါင္းေလာင္းႀကီးကို ထုိးခတ္ရန္ ရဟန္း (၁၇)ပါး လုိအပ္မည္ျဖစ္သည္။
ရြန္ဂဲ(လ္)ေၾကးသြန္းေခါင္းေလာင္းႀကီး

တ႐ုတ္ ေၾကးသြန္းေခါင္းေလာင္းႀကီး

တရုတ္ျပည္အေရွ႕ပုိင္း ရွန္ေဒါင္းျပည္နယ္ ဂ်ီနန္းၿမိဳ႕အေရာက္တြင္ မင္ မင္းဆက္ (၁၃၆၈-၁၆၄၄) လက္ထက္ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း (၆၀၀) ခန္႔က သြန္းလုပ္ခဲ့ေသာ ရြန္ဂဲ(လ္) အမည္ရွိ ေၾကးသြန္းေခါင္းေလာင္းႀကီးကို ေတြ႔ရ၏။ ထိုေၾကးသြန္းေခါင္းေလာင္းႀကီးမွာ (၄၅) တန္ အေလးခ်ိန္ရွိ၍ (၆.၇၅) မီတာအျမင့္ရွိ၏။ (၃.၃) မီတာ အခ်င္းရွိ၍ (၀.၂၂) မီတာထူ၏။ ေခါင္းေလာင္းႀကီး၏ အတြင္းအျပင္ မ်က္ႏွာစာအျပည့္တြင္ တရုတ္အကၡရာ (၂၂၇, ၀၀၀) ျဖင့္ ထြင္းေဖာ္ထားေသာ ဗုဒၶက်မ္းဂန္လာ သုတၱန္မ်ားကို ေတြ႔ရွိရသည္။


ကိုးကား

  • ေမာ္စီ ဘေလာ့ဂ္
  • ႏုိင္ခင္ေမာင္ေလး၏ တိမ္ျမဳပ္ေပ်ာက္ကြယ္ေနသည့္ မြန္တို႔၏ ၿမိဳ႕ျပႏုိင္ငံမ်ား

ကင္ဆာမျဖစ္ေအာင္ေနထိုင္နည္း

ကင္ဆာေရာဂါ ကာကြယ္ကုသေရးမွာ ဆရာ၀န္ေတြဟာ လူအား ေငြအား ေတြအမ်ားၾကီးသံုးၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကင္ဆာမျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လို ေရွာင္ရမယ္ ဆိုတာ သူတို႕ရဲ႕ လူနာေတြကို ေျပာျပဖို႕က်ေတာ့ အခိ်န္သိပ္မေပးတတ္ၾကဘူး။
ကင္ဆာျဖစ္နိုင္တဲ့အေၾကာင္းအရာေတြကို ေရွာင္လိုက္ရင္ ကင္ဆာ အႏၱရာယ္ မွ ၈၀ % ေလွ်ာ့ခ်ျပီးသားျဖစ္ပါမယ္။

၁။ ေဆးလိပ္၊ ေဆးတံ မေသာက္ပါနဲ႕။ ျပီးေတာ့ ေဆးလိပ္ေသာက္သူေတြနဲ႕ ေ၀းေ၀းေနပါ။

၂။ အဆီေပါတဲ့ ၊ အဆီမ်ားတဲ့ အစားအေသာက္ေတြကို ျဖတ္လိုက္ပါ။

၃။ အသားမစားပါနဲ႕။

၄။ အသီးအရြက္ အစိမ္း (မခ်က္မျပဳတ္ဘဲ စားလိုရတာ)ေတြ အမ်ားၾကီးစားပါ။

၅။ အမွ်င္ပါတဲ့ Fiber အစားအေသာက္ နဲ႕ လံုးတီးဆန္ ၊ လံုးတီး ဂ်ဳံတို႕နဲ႕ လုပ္တဲ့ အစားအစာေတြ အမ်ားၾကီးစားပါ။

၆။ မလိုအပ္ဘဲ ဓာတ္မွန္ေတြမရိုက္ပါႏွင့္။

၇။ ေနပူထဲမွာ အၾကာၾကီးမေနပါနဲ႕။

၈။ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ၾကိဳးေတြေအာက္ ဒါမွမဟုတ္ ဓာတ္ၾကိဳးေတြနဲ႕နီးနီးမွာ ၊ ဓာတ္အားေပးစက္ရံုနဲ႕ နီးနီးမွာ ေနထိုင္တာမ်ိဳး မလုပ္ပါနဲ႕ လွ်ပ္စစ္အသံုးအဆာင္ ပစၥည္းေတြနဲ႕ သိပ္ကပ္ျပီး ထိုင္တာ၊ အိပ္တာ ေတြ မလုပ္ပါနဲ႕။

၉။ အရသာ ထူးကဲေစတဲ့ ထပ္ျဖည့္ ပစၥည္းေတြ အမ်ားၾကီးပါတဲ့ အစားအေသာက္ေတြကို ေရွာင္ပါ။

၁၀။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ကိုထိန္းပါ။

၁၁။ အရက္ကို အနည္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ေလွ်ာ့ေသာက္ပါ။

၁၂။ အသားငါး က်ပ္တင္၊ ဆားနယ္၊ ဆားစိမ္ ဒါမွမဟုတ္ မီးကင္ေတြ မစားပါနဲ႕။

ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ေဝဒနာရွင္မ်ား အတြက္ အစားအစာ

(၁) စိတ္ၾကိဳက္စားႏိုင္ေသာအစားအစာမ်ား

(က) သၾကားဓါတ္ (ေခၚ) ကစီဓါတ္ အလြန္နည္းသည့္ အစားအစာ၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္
အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ကန္စြန္းရြက္၊ ဗူးသီး၊ ခရမ္းသီး၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ ရံုးပတီသီး၊
ဒန္႔ဒလြန္သီး၊ ေရွာက္သီး၊ ေဂၚရခါးသီး၊ သံပုရာသီး၊ ေၾကာင္လွ်ာသီး၊
ဗူးညႊန္႔၊ ခ်ဥ္ေပါင္ရြက္၊ ဆလပ္ရြက္၊ သေဘၤာရြက္၊ ေဂၚဖီထုတ္၊ ေဂၚဖီပန္း၊
ျမင္းခြာရြက္၊ ရဲယိုရြက္၊ ပဒတ္စာ၊ ပဲပင္ေပါက္၊ မႈိ၊ မွ်စ္၊ မံုလာဥ၊
မံုညင္း၊ နံနံပင္၊ ရွမ္းနံနံ၊ ဟင္းႏုႏြယ္ စသည္မ်ား
(ခ) ဟင္းခတ္မဆလာ၊ ငရုတ္သီး၊ ငရုတ္ေကာင္း၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ ၾကက္သြန္နီ၊ ရွာလကာရည္၊ ဂ်င္းစိမ္း၊ မိတ္သလင္ စသည္မ်ား
(ဂ) ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္ (ႏို႔ဆီ ႏွင့္ သၾကား လံုးဝ မထည့္ရပါ) ေဆးသၾကား (Equal, Saccharin) သံုးႏိုင္ပါသည္။
(ဃ) အသားအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ၾကက္သား၊ ငါး၊ ပုဇြန္၊ အမဲသား စားႏိုင္ပါသည္။
အဆီမ်ားေသာ ဝက္သား၊ ဘဲသား၊ ဆိတ္သား စသည္တို႔ကို ဆရာဝန္ ညႊန္ၾကားသည့္
အတိုင္း စားသံုးရပါမည္။ ၾကက္ဥ၊ ဘဲဥ၊ ငံုးဥ တို႔ကို အသင့္အတင့္
စားသံုးႏိုင္ပါသည္။

(၂) ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားသည့္အတိုင္းစားရမည့္အစားအစာမ်ား

(က) ဆန္၊ ဆန္ထြက္ ပစၥည္းႏွင့္ ျပဳလုပ္ထားေသာ အစားအစာမ်ား၊ ထမင္း၊
ဆန္ျပဳတ္၊ မုန္႔တီ၊ မုန္႔ဟင္းခါး၊ ေကာက္ညွင္း၊ ဆန္ေခါက္ဆြဲ၊ ရွမ္းေခါက္ဆြဲ
စသည္မ်ား
(ခ) ဂံ်ဳ၊ ဂံ်ဳထြက္ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ျပဳလုပ္ထားေသာ အစားအစာမ်ား၊ ေခါက္ဆြဲ၊
ေပါင္မုန္႔၊ ခ်ာပါတီ၊ ပလာတာ၊ ထပ္တရာ၊ အီၾကာေကြး၊ နံျပား၊ ဘီစကြတ္၊ ကရက္ကာ
စသည္မ်ား
(ဂ) ကစီဓါတ္မ်ားေသာ အစားအစာမ်ား၊ အာလူး၊ ေျပာင္းဖူး၊ ကန္စြန္းဥ၊ ပိန္းဥ၊
ေရႊဖရံုသီး၊ ခ်ိဳေသာ အသီးမ်ား၊ သေဘၤာသီးမွည့္၊ သရက္သီးမွည့္၊ ဖရဲသီး
စသည္မ်ား

(၃) လံုးဝေရွာင္ရမည့္အစားအစာမ်ား

(က) သၾကားဓါတ္ အလြန္မ်ားေသာ အစားအစာမ်ား၊ သၾကား၊ ဂလူးဂို႔စ္၊ ၾကံသကာ၊ ထန္းလွ်က္၊ ယိုစံု အမ်ိဳးမ်ိဳး
(ခ) သၾကားလံုး၊ ေခ်ာကလက္၊ အိုက္စကရင္၊ ကိတ္မုန္႔၊ ပူတင္း၊
(ဂ) အရက္၊ ဝိုင္၊ ရွာလပတ္ရည္၊ ဘီယာ၊ ဘိလပ္ရည္၊ စည္သြပ္ဗူး၊ အခ်ိဳရည္ စသည္မ်ား

ဆီးခ်ိဳေရာဂါသည္ ေရာဂါျဖစ္မွန္း စတင္သိရွိခ်ိန္မွစ၍ ဆီးခ်ိဳထိန္းေဆးကို
ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားသည့္ အတိုင္း မွန္မွန္ေသာက္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါဟာ
ေလျဖတ္ျခင္း၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာ က်ဥ္းျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္ ပ်က္စီးျခင္း၊
အနာက်က္ရန္ ခက္ခဲျခင္းမွတစ္ဆင့္ ေျခေထာက္ ျဖတ္ပစ္ရျခင္း၊ မ်က္စိကြယ္ျခင္း
စသည့္ လူမႈဒုကၡမ်ား ခံစားရရွိႏိုင္ပါသည္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါကို ေသေသခ်ာခ်ာ
ကုသပါက ေဖာ္ျပပါ ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါေဝဒနာဆိုးမ်ားကို ကာကြယ္ႏိုင္သျဖင့္
ထိေရာက္စြာ ကုသရန္ အေရးၾကီးေၾကာင္း ေဝဒနာရွင္ကိုယ္တုိင္ နားလည္ခံယူ
လိုက္နာက်င့္သံုးရန္ လိုအပ္ပါသည္။

ဆံပင္ျဖဴလာရျခင္း

ဆံပင္ ျဖဴ လာ ျခင္း ဆို တာ လူ ၾကီး ေတြ မွာ ျမင္ ေတြ. ရ တဲ. ပထမဆံုး ျမင္ သာ တဲ. အခ်က္ ျဖစ္ ပါ တယ္။ဒါေပ မယ္. ယ ေန. ေခတ္ လူ ငယ္ ေတြ မွာ ဆံ ပင္ ျဖဴ ခ်င္း ဆို တဲ. အခ်က္ ရင္ ဆိုင္ ေနရ တာ ေတြ. လာ ပါ တယ္ ။ဒီ အျဖစ္ ဟာ သဘာ၀ ထက္ေစာ ျပီး လူ. ရဲ. ႏု ပ်ိဳမွူ ကို က်ဆင္း လာ ျခင္း လို. ဆို ႏိုင္ ပါ တယ္ ။
ဆံပင္ ေမြး အိတ္ ေတြ ရဲ.ေအာက္ ေျခ မွာ ၇ွိ တဲ. မယ္ လမင္ (Melanin) လို. ေခၚ တဲ. အမည္းေရာင္ ျခယ္ ထုပ္ ေပး ေနတဲ. ဆဲလ္ေတြရဲ. စြမ္း ေဆာင္ ၇ည္ က်ဆင္း လာျပီး မယ္ လမင္း ထုပ္ လုပ္ မွု ရ ပ္ ဆိုင္း သြား ၇င္ ၊ ေလ်ာ. နည္း သြား ရင္ ဆံပင္ ျဖဴ လာ ပါ တယ္။ ဒါေပမယ္. လူ ငယ္ ေတြ မွာ ဆံပင္ ျဖဴ လာ ရ တဲ့ အေၾကာင္း ရင္း ကေတာ. ရုပ္ပိုင္း ဆိုင္ ရာ နဲ. စိတ္ပိုင္း ဆိုင္ ရာ ဖိစီး မွု တို. က အမ်ား ဆံုး ျဖစ္ေစ တဲ. အေၾကာင္း လို. သိ ရ ပါ တယ္ ။ အျမဲတမ္း ပူ ပင္ ေသာ ကရာက္ အေတြး မ်ားေနျခင္း ႏွင္.အာ ဟာ ရ ခ်ိဳ. တည္. ျခင္းတို. က လည္း အေၾကာင္း ရင္း ေတြပါ ဘဲ။မ်ိဳး ရိုး လည္း လိုက္ တတ္ ပါ တယ္။ အလွ ျပင္ ဆိုင္ ေတြ မွာ တစ္ ခုခု လုပ္ လို. ေ၇ ေႏြး နဲ. ေခါာင္းေလွ်ာ္ ရ ျခင္း၊ လွ်ပ္ စစ္ Dryer ၾကာၾကာ သံုး ျခင္းႏွင္. ဦးေရ ျပား သန္.ရွင္း မွု ကိုဂရု မစိုက္ ျခင္း တို. က လည္း အေၾကာင္းရင္း ေတြ ျဖစ္ ပါ တယ္ ။ပညာ ရွင္ မ်ား ျပဳ စု ထားတဲ. အေၾကာင္း ရင္း မ်ား ကေတာ. 
၁။ စိတ္ဖိိစီး မွဳ
၂။ အလုပ္ မ်ား ကာ ပင္ ပန္း လြန္း ျခင္း
 ၃။ နာ မက်န္း ျဖစ္ ျဖင္း (အခ်ိဳ.ေရာဂါ မ်ား သည္ ဆံပင္ ျဖဴ ေစ တတ္ သည္။ ) 
၄။ အာဟာ ရ ခ်ိဳ. တည္. ျခင္း 
၅။ ေနေရာင္ ႏွင္. ထိေတြ. မွု မ်ား ျခင္း 
၆။ အေပ ်ာ္ တမ္း ခဏ ခဏ ေပါင္း တင္ ျခင္း ၊ ဆံပင္ အေပၚ ေဆး တစ္ ခု ခု သံုး ရာ တြင္ ကြ်မ္း က်င္ မွု မရွိ သူ ႏွင္. ျပဳ လုပ္ ျခင္း ၊ ၾကိမ္ ဖန္မ်ား လြန္း ျခင္း ။ ေဆး သံုး ရာ တြင္ မစင္ ျခင္း စတာ ေတြ ေၾကာင္. လူ ငယ္ ေတြ မွာ ဆံပင္ ျဖဴ ၇ တယ္ လို. ဆိုပါ တယ္ ၊
ကာ ကြယ္ ကု သ ရ မယ္. နည္းလမ္း မ်ား ကို ကြ်မ္း က်င္ ပညာ ရွင္ မ်ား ရဲ. ေျပာ ၾကားခ်က္ မ်ား အတိုင္း ေဖာ္ ျပ ေပးလို က္ ပါ တယ္ ။

အခ်စ္


အခ်စ္ ဆုိသည္မွာ လူ႔ခံစားခ်က္ ႏွင့္ ေတြ႕ထိမႈ အမ်ဳိးမ်ဳိးပါဝင္ၿပီး အလြန္ ျပင္းထန္ေသာ စြဲလမ္းမႈကုိ ေခၚသည္။ ျမန္မာ့ ဓေလ့ထုံးစံတြင္ တဏွာပါေသာ ၁၅၀၀ အခ်စ္ ႏွင့္ တပ္မက္ျခင္းကင္းေသာ ၅၂၈ အခ်စ္ ဟူ၍ ႏွစ္မ်ဳိး ခြဲထားသည္။ ၎အခ်စ္ႏွစ္မ်ဳိး အျပင္ တိရစၦာန္၊အရာဝတၳဳ၊ အေၾကာင္းအရာမ်ားကုိ ခ်စ္ေသာ အခ်စ္မ်ားလည္းရွိေသးသည္။ ထုိကြဲျပားေသာ အဓိပၸါယ္မ်ားအျပင္ ေဖၚျပရန္ ခက္ခဲေသာ စိတ္ခံစားမႈမ်ား အတြင္းမွ အခ်စ္ ဆုိေသာ အခက္ခဲဆံုး စိတ္ခံစားမႈေၾကာင့္ အခ်စ္ ကုိ ဖြဲ႔ဆိုသတ္မွတ္ရာတြင္ အၿမဲပင္ ကြဲလြဲမႈမ်ား ရွိသည္။
အေျခခံအားျဖင့္ အခ်စ္သည္မွာ အျခားသူ တစ္ေယာက္ကိုေဖၚျပ၍ မရႏုိင္ေလာက္ေအာင္ အလြန္ျပင္းထန္ေသာ ၾကင္နာျခင္း ခံစားမႈ တစ္မ်ိဳးပင္ျဖစ္သည္။ အခ်စ္ကုိ ဤမ်ွ တုိေတာင္းေသာ အဓိပၸါယ္ဖြင့္မႈပင္ မ်ားစြာေသာ စိတ္ခံစားမႈမ်ား ကုိ ကုိယ္စားျပဳၿပီး တပ္မက္ျခင္း မွသည္ အထိအေတြ႕ အခ်စ္ (romantic love) တဖန္ ပေလတုိ အခ်စ္ ေခၚ လိင္ကိစၥ မပါေသာ အခ်စ္ တုိ႕ပါ သက္ေရာက္ႏုိင္ၿပီး တစ္ေယာက္တည္းမွသည္ အမ်ားသုိ႔လည္း ရည္ရြယ္ႏုိင္သည္။ အခ်စ္ကုိ ပံုစံမ်ဳိးစံုျဖင့္ ျပဳက်င့္က်ၿပီး စိတ္၏ ဗဟုိ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ လူမႈေရးတြင္ အဓိက က်ၿပီး အႏုပညာ (creative art) တြင္ အၿမဲပါဝင္သည္။

အဓိပၸာယ္ဖြင့္ခ်က္မ်ား

အခ်စ္ဟု ဆုိရာတြင္ အေၾကာင္းအရာေပၚ မႈတည္၍ ကြဲျပားေသာ္လည္း ဆက္စပ္ေနေသာ အဓိပၸာယ္မ်ားကုိ ရည္ညႊန္းသည္။ ယဥ္ေက်းမႈ ကြာျခားမႈ၊စိတ္၏ ခံစားမႈကုိ လုိက္၍ အခ်စ္၏ အဓိပၸာယ္ ကြာျခားမႈမ်ားေၾကာင့္ တကမၻာလံုး အတြက္ ကုိက္ညီမည့္ အဓိပၸာယ္ မရရွိႏူိင္ေပ။
အခ်စ္၏ မူလသေဘာေၾကာင့္ အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆုိရာတြင္ မၾကာခဏ ညႇင္းဆုိၾကေသာ္လည္း အခ်စ္ကုိ အခ်စ္မဟုတ္သည္ မ်ားႏွင့္ ရွင္းျပႏိုင္သည္။ အခ်စ္သည္ အလြန္ႀကိဳက္ေသာ သေဘာရွိၿပီး အမုန္း ႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဖတ္ဟု ဆုိၾကသည္။ အခ်စ္သည္ တဏွာ မဟုတ္ပဲ လိင္ဆႏၵ နည္းၿပီး၊ ခင္တြယ္ေသာ စိတ္ခံစားမႈအတြင္းမွ ေပၚေပါက္လာသည္။ သုိ႔ေသာ္ အလြန္ခင္ေသာ သူငယ္ခ်င္းႏွင့္ကားမတူေပ။ ထုိအျပင္ သူငယ္ခ်င္းအခ်စ္ကား သပ္သပ္ျဖစ္သည္။
နာမ္သေဘာျဖစ္ေသာ အခ်စ္သည္ ရႈပ္ေထြးၿပီး အခ်စ္ ဒႆနမ်ားတြင္ ဆုိရုိးဆန္ဆန္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ခ်က္မ်ား ရွိခဲ့ေလရာ၊ ေက်ာ္ၾကားေသာ ၎စာသားတုိ႔မွာ ဘီဂ်ယ္၏ "အခ်စ္သည္ အရာရာကုိ ေအာင္ျမင္သည္" (Love conquers all), ဗီတယ္၏ "အခ်စ္သာလုိသည္" (All you need is love) ႏွင့္ ဘာတရံ ရုဇ္ဆယ္၏ ႏႈိင္းရွင္ျခင္း မဟုတ္ေသာ "အတုိင္းမဲ့ အခ်စ္" (absolute value) တုိ႔မွာ ထင္ရွားသည္။

ပုဂၢိဳလ္ေရး မပါေသာ အခ်စ္

လူတစ္ေယာက္သည္ တုိင္းျပည္၊ လူမ်ဳိး(သုိ႔)ရည္မွန္းခ်က္တုိ႔ကုိ တန္ဖုိးႀကီးႀကီးထား၍ ျမတ္ျမတ္ႏုိးႏုိး ခ်စ္ႏုိင္သည္။ ထုိ႔အတူ ဝီကီ ဝုိင္းေတာ္သား တုိ႔ကဲ့သုိ႔ အနစ္နာခံကာ ကူညီေသာ အေပ်ာ္တန္း အလုပ္သမားတုိ႔၏ အခ်စ္သည္လည္း တစ္ခါတစ္ရံ လူ႔ခ်စ္ျခင္းမွ မေမြးဖြားေသာ္လည္း ျမင့္ျမတ္ေသာ အာဇာနည္ဆန္ေသာ ခံစားမႈမ်ားႏွင့္ ေရာေထြး၍ ပုဂၢိဳလ္ေရးမပါေသာအခ်စ္မ်ား ျဖစ္ေပၚႏုိင္သည္။ လူတုိ႔သည္ အရာ၀တၳဳ၊ အိမ္ေမြးတိရစၧာန္(သုိ႔မဟုတ္) လုပ္ငန္းေဆာင္တာ မ်ားကုိလည္း တြယ္ဖက္မိလွ်င္ ခ်စ္သြားႏုိင္သည္။ အကယ္၍ ၎တြင္ လိင္ကိစၥ ပါခဲ့လွ်င္ အခ်စ္လြန္ (Paraphilia) အဆင့္ ေရာက္သည္ဟု ေခၚသည္။

လူ႔အခ်စ္


လူအခ်င္းခ်င္း ခ်စ္ေသာ အခ်စ္ကုိ လူ႔အခ်စ္ (Interpersonal love) ဟုေခၚသည္။ ၎သည္ ႀကိဳက္ျခင္းထက္ ခံစားမႈ ပုိကဲသည္။ တစ္ဖက္သက္ အခ်စ္ ဆုိသည္မွာ အျပန္အလွန္ မရွိေသာ ခ်စ္ျခင္းကုိ ေခၚသည္။ လူ႔အခ်စ္ သည္ လူမႈေရးႏွင့္ မ်ားစြာ ဆက္စပ္သည္။ ၎အခ်စ္ကုိ မိသားစု၊ သူငယ္ခ်င္း ႏွင့္ လင္မယားၾကားတုိ႔တြင္ ျဖစ္ေပၚေပမည္။ လူ႔အခ်စ္ ေၾကာင့္ erotomania ကဲ့သုိ႔ စိတ္ေဝဒနာ မ်ားစြာတုိ႔လည္း ျဖစ္ႏုိင္သည္။
သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္တြင္ ဒႆန ႏွင့္ ဘာသာေရး တုိ႔သည္ အခ်စ္ သေဘာကုိ အလြန္ ေတြးဆခဲ့ေပသည္။ ၂၀ ရာစု ႏွစ္တြင္ အခ်စ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ စိတ္ပညာ တြင္ အမ်ားအျပား ေရးသားခဲ့သည္။ ေနာက္ပုိင္းႏွစ္မ်ားတြင္ အဆင့္ဆင့္ ေျပာင္းလဲျခင္း စိတ္ပညာ (evolutionary psychology)၊ အဆင့္ဆင့္ ေျပာင္းလဲျခင္း၊ မႏုႆေဗဒ၊ ဦးေႏွာက္ေဗဒ (neuroscience) ႏွင့္ ဇီဝေဗဒ မ်ားသည္လည္း အခ်စ္၏ သဘာဝ ႏွင့္ လုပ္ငန္းတုိ႔ကုိ ေလ့လာသည္။

ဓာတု သေဘာ

အခ်စ္ ဓာတု သေဘာကုိ ရုိးရွင္းစြာ ျပပံု
ဇီဝေဗဒသည္ လိင္ကိစၥကုိ အခ်စ္ဟု ျမင္ၿပီး ဆာေလာင္ျခင္း တုိ႔ကဲ့သုိ႔ ႏုိ႔တုိက္ သတၱဝါ တုိ႔၏ တြန္းအားဟု ျမင္သည္။ အခ်စ္ အေၾကာင္းတြင္ ထိပ္တန္းျဖစ္ေသာ Helen Fisher သည္ အခ်စ္ ေတြ႕ၾကံဳမႈကုိ ထက္ဆက္ေနေသာ အပုိင္းသံုးပုိင္း တဏွာျဖစ္တည္မႈ၊ ဆြဲငင္မႈ၊ တြဲမက္မႈ ဟု၍ ပုိင္းျခားထားသည္။ လူတုိ႔၏ ေဖၚျပျခင္းမ်ားေၾကာင့္ တဏွာျဖစ္တည္ၿပီး၊ အခ်စ္ ဆြဲငင္မႈ ျဖစ္ကာ လူတုိ႔၏ စြမ္းအင္မ်ားကုိ မိတ္လုိက္ရာတြင္ သံုးၿပီး ေနာက္ဆံုးတြင္ မ်ဳိးဆက္သစ္မ်ား ေပါက္ပြားကာ တြဲမက္မႈ ျဖစ္ေစသည္။
တဏွာသည္ မိတ္လုိက္ျခင္းကုိ အားေပးေသာ ျပင္းျပသည့္ လိင္ဆႏၵကုိ ျဖစ္ေပၚေစၿပီး၊ testostrone ႏွင့္ estrogen ကဲ့သုိ႔ ဓာတု ဓာတ္ပစၥည္းမ်ား ပုိမုိ ထြက္ေလသည္။ ၎အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈသည္ ရက္တပတ္ သုိ႔မဟုတ္ လ အနည္းငယ္ ကာလအပိုင္းအျခားတစ္ခုထိ ၾကာသည္။ အခ်စ္ ဆြဲငင္မႈ သည္ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးတစ္ေရာက္ အတြက္သာ ေရြးခ်ယ္၍ မိတ္လုိက္ရန္ အခ်စ္စိတ္ ျဖစ္ေပၚၿပီး ၎အခ်စ္စိတ္သည္ အမွန္တကယ္ မိတ္လုိက္ၿပီးေသာအခါ ေလ်ာ့က်သြားျပန္သည္။ မၾကာေသးမွီက ဦးေႏွာက္ေဗဒ (neuroscience) ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္အရ လူတစ္ေရာက္ခ်စ္မိလွ်င္ ဦးေႏွာက္သည္ ဓာတု ဓာတ္ပစၥည္းမ်ား ျဖစ္သည့္ pheromones၊ dopamine၊ norepinephrine ႏွင့္ serotonin တုိ႔ အဆက္မျပတ္ ထုတ္လုပ္ေပးသည္။ ၎တုိ႔သည္ အဖီတမင္း ကဲ့သုိ႔ ဦးေႏွာက္၏ သာယာမႈ အထြတ္အထိပ္ (pleasure center) ကုိ ဆြေပးၿပီး ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း ျမန္ကာ စိတ္လႈပ္ရွားျခင္းႏွင့္အတူ အစား၊ အအိပ္ ပ်က္ေစသည္။ 
တဏွာျဖစ္တည္မႈ ႏွင့္ အခ်စ္ဆြဲငင္မႈ မွာ ခဏတာ ျဖစ္ေပၚရန္ရွိၿပီး တတိယ အဆင့္မွာ ေရရွည္ ဆက္ဆံေရးအတြက္ ရည္ရြယ္သည္။ ဆြဲငင္မႈ သည္ ေႏွာင္ႀကိဳး တစ္မွ်င္ျဖစ္ၿပီး ဆက္ဆံေရးကုိ အားေပးၿပီး ႏွစ္မ်ားစြာ ၾကာႏုိင္သည္။ ေႏွာင္ႀကိဳးမ်ားကုိ လက္ထပ္ျခင္း ႏွင့္ သားဆက္မ်ား သုိ႔မဟုတ္ အျပန္အလွန္ ဆက္ဆံေရးမ်ားက ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ လုိအပ္ခ်က္အလုိက္ ခ်ည္ေႏွာင္ထားသည္။ ၎တုိ႔သည္ တုိေတာင္းေသာ ဆက္ဆံေရးမ်ားထက္ အဆင့္ျမင့္သည့္ ဓာတု ပစၥည္းမ်ားျဖစ္ေသာ oxytocin ႏွင့္ vasopressin တုိ႔ကုိ သံုးသည္။ လူမ်ား ခ်စ္ကၽြမ္း၀င္စတြင္ nerve growth factor (NGF) ေခၚ ပရုိတိန္း ေမာ္လီက်ဴးမ်ား ပိုမိုထြက္ရွိၿပီး တစ္ႏွစ္အၾကာတြင္ မူလအေျခသို႕ ျပန္က်သြားသည္ကို Pavia University မွ အီတာလံ သိပၸံပညာရွင္ မ်ားက ၂၀၀၅ခုႏွစ္တြင္ ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့သည္။

စိတ္ပညာ သေဘာ

စိတ္ပညာသည္ အခ်စ္ကုိ သိမႈ (cognitive) ႏွင့္ လူမႈေရး သဘာဝ အျဖစ္ သရုပ္ေဖာ္သည္။ စိတ္ပညာရွင္ Robert Sternberg သည္ အခ်စ္ ႀတိဂံ သီအုိရီ (triangular theory of love) ကုိ ေရးဆြဲခဲ့ၿပီး အခ်စ္သည္ နီးစပ္ျခင္း၊ သံဒိတ္ဌာန္ ခ်ျခင္း (commitment) ႏွင့္ အရူးအမူး ျဖစ္ျခင္း (passion) သံုးမ်ဳိး ပါဝင္ေၾကာင္း ျငင္းဆုိျပဳခဲ့သည္။ နီးစပ္ျခင္း သည္ လူႏွစ္ေယာက္ ကုိယ္ေရးကုိယ္တာ ကိစၥမ်ားကုိ ေျပာျပၿပီး မိမိဘဝ အေၾကာင္းကုိ အဆံုးတုိင္ ဖြင့္ဟသည္။ နီးစပ္ျခင္းသည္ လူမႈ ဆက္ဆံေရး ႏွင့္ အခ်စ္ကိစၥမ်ားတြင္ ေပၚလြင္သည္။ သံဒိတ္ဌာန္ ခ်ျခင္း မွာ တစ္နည္းအားျဖင့္ ဆက္ဆံေရးသည္ ေရရွည္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ေႏွာက္ဆံုး အခ်စ္၏ ထံုးစံမွာ လိင္စိတ္ ႏွင့္ အရူးအမူးျဖစ္ျခင္း ပင္ျဖစ္သည္။ အရူးအမူး အခ်စ္သည္ ရုိမန္းတစ္ အခ်စ္ကဲ့သုိ႔ အတတ္အက် ရွိသည္။ အခ်စ္ အားလံုးကုိ ၎သံုးခု အခ်ဳိးေျပာင္းလည္း၍ ေပါင္းစပ္ျခင္း ျဖင့္ ရရွိႏုိင္သည္။ အေမရိကန္ စိတ္ပညာရွင္ Zick Rubin ကမူ အခ်စ္ကုိ စိတ္တုိင္းတာမႈမ်ား (psychometrics) ျဖင့္ သက္မွတ္သည္။ သူ၏ အဆုိအရ ၎သံုးခုမွာ စြဲလမ္းျခင္း၊ ယုယျခင္းႏွင့္ နီးစပ္ျခင္း ဟုဆုိသည္။ 
အဖုိႏွင့္အမ ဆြဲငင္သည့္ လွ်ပ္စစ္ နိယာမ တစ္ခုျဖစ္ေသာ Coulomb's law ကုိ ဆက္စပ္၍ လူ၏အခ်စ္ကုိ "ဆန္႔က်င္ဖတ္မွ ဆြဲငင္သည္" ဟု ခ်ဲထြန္ၾကသည္။ ၎အဆုိကုိ ၿပီးခဲ့ေသာ ရာစုႏွစ္ၾကာေအာင္ ေလ့လာခဲ့ၾကၿပီး ေနာက္ဆံုးတြင္ ၎မွာ မမွန္ပဲ လူတုိ႔သည္ အႀကိဳက္တူရာသာ ေရြးခ်ယ္ေလ့ရွိၾကသည္။ သုိ႔ေသာ္ ဆန္႔က်င္ဖတ္ကုိ လုိလားေသာ အရာတစ္ခုမွာ ကုိယ္ခံအား စနစ္ျဖစ္ၿပီး မ်ဳိးမတူသူတုိ႔ ေပါင္းစပ္လွ်င္ ခုခံအား ပုိ၍ ေကာင္းေလသည္။ 

ယဥ္ေက်းမႈ အျမင္

ျမန္မာ

ျမန္မာတုိ႔သည္ အခ်စ္ကုိ အလြန္ တန္ဖုိးထားၾကၿပီး ေနာက္ဆံုးတြင္ သက္ဆံုးတုိင္ အတူတကြ ေပါင္းသင္ရန္ ရည္ရြယ္သည္။ ျမန္မာတုိ႔သည္ အခ်စ္ကုိ ဝင္ခံဖြင့္ဟဝန္ခံရာတြင္ အခ်ိန္ယူ စဥ္းစားေလ့ရွိၿပီး အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာလည္း ခ်စ္ၾကသည္။ သံုးႏွစ္သံုးမုိး ခ်စ္ခြင့္ရရန္ေစာင့္ဆိုင္းႏိူင္သည္ ဟု ဂုဏ္ယူတတ္ၾကသည္။ ခုျမင္ခုႀကိဳက္ ဆုိေသာ အခ်စ္ကုိ လက္ခံၾကေသာ္လည္း အခုတစ္ေယာက္ ေနာက္တစ္ေယာက္ကား မေျပာင္းလဲတတ္ၾကေပ။ ျမန္မာတုိ႔၏ အခ်စ္သည္ ၾကင္နာေသာ သေဘာကုိ ေဆာင္ၿပီး လိင္ဆႏၵကုိ အခ်စ္တြင္ မေဖၚထုတ္ၾကေပ။
အခ်စ္ႀကီးသူတုိ႔ကုိ ျမန္မာတုိ႔သည္ ကိႏၷရာ ေမာင္ႏံွ ႏွင့္ တင္စားၾကသည္။

ဘာသာေရး ရွဴေဒါင့္

ခရစ္ယာန္

ခရစ္ယာန္ တုိ႔တြင္ အခ်စ္မွာ ဘုရား (God) မွ ဆင္းသက္လာသည္။ ခရစ္ယာန္ တုိ႔သည္ Gospel of Mark chapter 12, verses 28-34 ဆုိထားသည့္ အတုိင္း
Love God with all your heart, mind, and strength and Love your neighbor as yourself are the two most important things in life
ဘုရားကုိ အသည္းႏွလံုး၊ စိတ္ ႏွင့္ ရွိသမွ် ခြန္အားတုိ႔ 'အစြမ္းကုန္ ခ်စ္ျခင္း ႏွင့္ သူတပါးတုိ႔အား မိမိကုိယ္ကဲ့သုိ႔ ခ်စ္ျခင္းသည္ ဘဝတြင္ အေရးႀကီးဆံုး ျဖစ္သည္
ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။

ဗုဒၶဘာသာ

ဗုဒၶဘာသာတြင္ ကာမ သည္ ခံစားမႈ ျဖစ္ၿပီး အခ်စ္ကုိ ကာမတဏွာ ဟု ေခၚသည္။ ၄င္းအခ်စ္သည္ အတၱ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ နိဗၺာန္ သုိ႔ေရာက္ရာ လမ္းအတြက္ အတားအဆီး ျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ကရုဏာ ေခၚ ၾကင္နာျခင္း မွာ အျခားသူမ်ား၏ ဒုကၡေဝဒနာ ခံစားရျခင္းမ်ား ကုိ သက္သာေစၿပီး နိဗၺာန္ ေရာက္ရန္ လုိအပ္ေသာ ဉာဏ္ပညာ တစ္ခုျဖစ္သည္။
ေမတၱာ သည္ ျမင့္ျမတ္ေသာ အခ်စ္ျဖစ္သည္။ ၎အခ်စ္သည္ မေျပာင္းလဲေသာ သေဘာရွိၿပီး အနစ္နာခံျခင္းမ်ား ပါဝင္သည္။ ေမတၱာသည္ သာမန္ အခ်စ္ႏွင့္ ကြာျခားၿပီး မိမိအတြက္ ျဖစ္ေသာ စြဲလမ္းျခင္း ႏွင့္ လိင္ကိစၥ မပါဝင္ေပ။ တနည္းအားျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္တုိ႔သည္ မိမိေကာင္းစားေရးထက္ သူတပါးေကာင္းစားေရးကုိ အားေပးသည္။

border-style


 <DIV style="border-style:solid">This will have a solid border.</DIV>


 


This will have a solid border.




<DIV style="border-color:red; border-style:solid">This will have a red, solid border.</DIV>